Tái tạo thành ngực bằng tấm Titanium sau phẫu thuật cắt bỏ u xương ức: Báo cáo trường hợp

PHẪU THUẬT TIM MẠCH VÀ LỒNG NGỰC VIỆT NAM SỐ 22 - THÁNG 6/2018 
 70 
TÁI TẠO THÀNH NGỰC BẰNG TẤM TITANIUM SAU PHẪU THUẬT CẮT BỎ 
U XƯƠNG ỨC: BÁO CÁO TRƯỜNG HỢP 
Nguyễn Viết Đăng Quang *, Huỳnh Quang Khánh*, Vũ Hữu Vĩnh * 
TÓM TẮT 
Chúng tôi ghi nhận 5 bệnh nhân u xương ức 
cần phẫu thuật do: u nguyên bào xương (3 TH), 
ung thư tuyến giáp di căn (1 TH) và ung thư phổi 
di căn (1 Th). Tuổi trung bình của bệnh nhân 42.2 
tuổi ( nhỏ nhất 32 tuổi, lớn nhất: 58 tuổi). Chúng 
tôi phẫu thuật cắt toàn bộ xương ức 1 TH, 3 TH 
cắt phần cán xương ức và 1 TH cắt 1/3 dưới 
xương ức. Chúng tôi cắt toàn bộ u xương ức và 
cắt rộng ra mô xung quanh u 2 cm. Tất cả bệnh 
nhân được tái tạo thành ngực và xương ức bằng 
tấm titanium và được cố định với các xương sườn 
bằng ốc vít và chỉ cột. Thời gian rút nội khí quản 
trung bình sau mổ là 12.2 giờ, thời gian nằm ICU 
2 ngày ( 1TH), số ngày hậu phẫu trung bình 5 
ngày. Chúng tôi có 1 TH bị nhiễm trùng dưới da 
và được điều trị bằng kháng sinh truyền tĩnh mạch. 
Không có TH nào bị hô hấp đảo chiều sau mổ. 
Theo dõi xa trung bình 14.8 tháng và không phát 
hiện u tái phát. Tái tạo thành ngực trước bằng tấm 
titanium sau phẫu thuật cắt bỏ u xương ức cho kết 
quả tốt. Bệnh nhân không xuất hiện tình trạng hô 
hấp đảo chiều sau mổ và hồi phục sớm. 
CHEST WALL RECONSTRUCTION BY 
TITANIUM MESH AFTER STERNAL 
RESECTION: CASE REPORTS AND 
LITERATURE REVIEWS 
We had 5 patients who need to sternal 
removal due to: osteoblastoma (3 cases), thyroid 
cancer metastasis (1 case) and lung cancer 
metastasis (1 case). The age was from 32 ages to 
58 ages, mean age was 42.2 age. There were 1 
case total sternal tumor, 3 cases of upper part 
sternal tumor and 1 case of lower part sternal 
tumor. We performed 1 case of en-block total 
sternal resections and 4 cases of partial sternal 
resection within 2 cm far from margin of tumor. 
All the patients had reconstruction chest wall by 
titanium mesh and fixed to ribs by the screws. 
The post-operation time of extuation was 12.2 
hours, length of ICU was 2 days (1 case), and 
length of day hospitalized was 5 days. We had 1 
case of wound infection, which was treated by 
antibiotic infusion. Long-term follow up was 14.8 
months and no recurrent tumor was found. 
Reconstruction anterior chest wall after sternectomy 
by Titanium mesh had good results. The patients 
could breath normally and recover soon. 
Key word: sternal tumor, chest wall 
reconstruction, and chest wall plasty.* 
I. ĐẶT VẤN ĐỀ: 
Xương ức đóng một vai trò quan trọng trong 
cấu tạo thành ngực. Xương ức nằm phía trước của 
thành ngực như một “ chiếc khiên “ bảo vệ các chủ 
yếu các mạch máu lớn và tim. Bên cạnh đó, xương 
ức như một chiếc cầu nối các sụn sườn 2 bên cố 
định trong hoạt động hô hấp bình thường. 
U xương ức nguyên phát là u hiếm gặp, 
chiếm khoảng 0.2 -2% các loại u. U xương ức 
nguyên phát ác tính thường gặp nhất là u mô sụn. 
Phẫu thuật cắt rộng u cách bờ u 2 cm được nhiều 
tác giả trên thế giới khuyên cáo. U xương ức thứ 
phát thường do ung thư di căn từ cơ quan khác : 
ung thư tuyến giáp, ung thư phổi, ung thư vú1 
* Khoa Ngoại Lồng Ngực , Bệnh viện Chợ Rẫy 
Người chịu trách nhiệm khoa học: PGS.TS. Vũ Hữu Vĩnh 
Ngày nhận bài: 01/05/2018 - Ngày Cho Phép Đăng: 20/05/2018 
Phản Biện Khoa học: PGS.TS. Đặng Ngọc Hùng 
 GS.TS. Lê Ngọc Thành 
TÁI TẠO THÀNH NGỰC BẰNG TẤM TITANIUM SAU PHẪU THUẬT CẮT BỎ U XƯƠNG ỨC... 
 71 
Vấn đề tái tạo thành ngực sau khi cắt bỏ u xương 
ức là một thách thức trong lâm sàng. Nhiều 
phương pháp tái tạo thành ngực được áp dụng 
trên thế giới : ghép xương tự thân , ghép mảnh 
da-mô-cơ có cuống hoặc cuống tự do, ghép bằng 
vật liệu nhân tạo. 
Chúng tôi tiến hành phẫu thuật và chia sẻ 
kinh nghiệm 5 trường hợp cắt bỏ u xương ức và 
tái tạo thành ngực bằng ghép tấm Titanium. 
II. BỆNH NHÂN VÀ PHƯƠNG PHÁP: 
Năm bệnh nhân được phẫu thuật cắt bỏ 1 
phần hay toàn bộ xương ức do u tại Khoa Ngoại 
Lồng Ngực , Bệnh viện Chợ Rẫy, từ 1/2016 đến 
12/2018. Kết quả giả phẫu bệnh của các u xương 
ức là 3 TH u nguyên bào xương, 1 TH ung thư 
tuyến giáp di căn và 1 TH u phổi di căn. Tuổi 
trung bình là 42.2 tuổi ( 32 – 58 tuổi). Tất cả 
bệnh nhân đếu có khối u xương ức sờ được trên 
lâm sàng. Có 1 bệnh nhân u toàn bộ xương ức, có 
hoại tử bề mặt u gần cán xương ức. 
Tất cả các bệnh nhân đều được làm xét 
nghiệm tiền phẫu thường quy và chụp CT scan 
ngực có cản quang. Chúng tôi đánh giá khả 
năng phẫu thuật, tình trạng u xâm lấn các cấu 
trúc xung quanh, dự kiến bờ phẫu thuật an 
toàn, các thành phần của thành ngực cần phẫu 
thuật và khả năng tạo hình thành ngực lại sau 
mổ. Ngoài ra, chúng tôi đánh giá các tổn 
thương khác kèm theo như u phổi, u tuyến 
giáp, xâm lấn các cơ quan khác. Kích thước u 
xương ức từ 2.5 cm đến 10 cm, kích thước 
thành ngực cần che phủ sau phẫu thuật cắt u 
xương ức là từ 7,5 cm2 đến 40 cm2. 
Bảng 1 : Lâm sàng của bệnh nhân 
Truờng 
hợp 
Giới 
tính 
Tuổi Giải phẫu bệnh Kích thước u Diện tích cần 
phục hồi 
PP phẫu thuật 
1 M 32 U nguyên bào xương 7 x 4 cm 28 cm2 Cắt bán phần xương ức 
2 F 47 U nguyên bào xương 10 x 4 cm 40 cm2 Cắt toàn bộ xương ức 
3 M 58 U nguyên bào xương 5 x 3 cm 15 cm2 Cắt bán phần xương ức 
4 F 41 Ung thư phổi 3 x 4 cm 12 cm2 
Cắt bán phần xương ức 
+ thuỳ dưới phổi P 
5 F 38 Ung thư tuyến giáp 2.5 x 3 cm 7.5 cm2 
Cắt bán phần xương ức 
+ toàn bộ tuyến giáp 
Trước khi phẫu thuật cắt u, Bệnh nhân 1 và 
2 được chỉ định phẫu thuật sinh thiết u chẩn đoán 
bằng gây tê tại chỗ. Trong qua trình sinh thiết, u 
chảy máu rất nhiều ( 1000ml ở TH 1 và 2300 ml 
TH 2). Chúng tôi cầm máu rất khó khắn vì u bở, 
chúng tôi phải cầm máu bằng nhét gạc lớn và 
khâu băng ép để cẩm máu tạm thời. Bệnh nhân 2 
được truyền máu và chuyển sang ICU hồi sức 
tích cực. Khi phẫu thuật, BN 2 được chúng tôi chỉ 
định bơm tắc mạch khối u bằng DSA nhằm giảm 
thiểu lượng máu mất. 
3 trường hợp còn lại, chúng tôi sử dụng 
phương pháp sinh thiết lạnh trong mổ để biết bản 
chất khối u và quyết định phương pháp phẫu 
thuật trong mổ. Bệnh nhân 4 có kết quả sinh thiết 
lạnh là ung thư biểu mô tuyến phế nang xâm lấn, 
từ đó chúng tôi quyết định phẫu thuật cắt thuỳ 
dưới phổi phải điển hình. Ở trường hợp 5, kết quả 
là ung thư tuyến giáp biệt hoá kém , chúng tôi 
quyết định cắt toàn bộ tuyến giáp kèm theo u 
xương ức xâm lấn. 
PHẪU THUẬT TIM MẠCH VÀ LỒNG NGỰC VIỆT NAM SỐ 22 - THÁNG 6/2018 
 72 
Phương pháp tái tạo thành ngực: 
Tất cả các bệnh nhân được gây mê nội khí 
quản, khối u xương ức sẽ được cắt rộng 2cm từ 
bờ u và lấy toàn bộ u. Chúng tôi cố gắng bảo tồn 
phần mô mềm và da phía trên u tối đa nhằm khâu 
che phủ lỗ khuyết thành ngực sau khi cắt u xương 
ức. Trong trường hợp mất da – mô diện rộng, 
chúng tôi kết hợp với chuyên khoa chỉnh hỉnh tạo 
vạt da cơ : vạt da cơ thẳng bụng, vạt da – cơ chày 
trước hoặc vạt da – cơ ngực bên nhằm che phủ lỗ 
khuyết. Sau khi cắt u xương ức, lỗ khuyết của 
thành ngực sẽ được tái tạo bằng phương pháp 
sandwich : 1 tấm lưới polyester trải ở mặt trung 
thất và 1 tấm lưới Titanium phía ngoài, đố định 
với các sụn sườn 2 bên bằng vít. Dẫn lưu áp lực 
âm vết mổ và dẫn lưu màng phổi nếu có vào 
khoang màng phổi. 
A B 
Figure 1: case 1 , (A) CT scan shows the tumor which occupied the upper part of sternal bone. 
(B) Reconstructed chest wall after upper sternectomy 
A B C 
Figure 2: Case 2. (A) CT scan shows the total sternal tumor. (B) Total sternectomy and tumor. 
(C) Reconstructed chest wall with the sandwich method. 
TÁI TẠO THÀNH NGỰC BẰNG TẤM TITANIUM SAU PHẪU THUẬT CẮT BỎ U XƯƠNG ỨC... 
 73 
Figure 3: Case 4. CT scan show lung cancer tumor which invaded chest wall and lower part of sternal bone. 
III. KẾT QUẢ: 
Thời gian trung bình rut nội khí quản là 
12.2 giờ. Trường hợp bán phần xương ức, thời 
gian trung bình rút nội khí quản là 3.25 giờ. 
Trường hợp cắt toàn bộ xương ức, bệnh nhân 
được hồi sức tại ICU 2 ngày. Không có trường 
hợp nào xuất hiện hô hấp đảo nghịch sau mổ. 
Không ghi nhận các biến chứng nghiêm trọng, có 
1 trường hợp bị nhiễm trùng vùng da nông vết mổ 
và điều trị kháng sinh chích, kết quả bệnh nhân 
lành tốt. Thời gian hậu phẫu trung bình là 5 ngày. 
Chúng tôi theo dõi tất cả các trường hợp từ 
10 tháng đến 20 tháng, thời gian theo dõi trung bình 
14.8 tháng. Tất cả bệnh nhân hồi phục sức khoẻ tố, 
không ghi nhận phản ứng cơ thể với mảnh ghép 
Titanium và tái phát tại chổ. Bệnh nhân ung thư 
phổi được hoá trị 6 chu kỳ theo phác đồ và bệnh 
nhân ung thư tuyến giáp được xạ trị 6 lần. 
IV. BÀN LUẬN: 
U xương ức là một u hiếm gặp và là một 
thách thức trong điều trị. U trung thất nguyên 
phát thường gặp nhất là u nguyên bào sụn, tiếp 
theo là [u nguyên bào cơ, u nguyên bào xương. U 
xương ức lành tính có tỉ lệ 0.1% các u xương lành 
tính1 . Ung thư từ các cơ quan khác có thể di căn 
đến u xương ức như : ung thư phổi, ung thư tuến 
giáp, ung thư vú 2 Katarzyna Kozak 3 va cs báo 
cáo 10 năm kinh nghiệm điều trị phẫu thuật u 
xương ức qua 30 trường hợp cho thất : 18 TH u 
lành tính, 10 TH u ác tính và 2 TH là u di căn từ 
cơ quan khác. 
Phẫu thuật cắt rộng 2 cm từ bờ u xương ức 
được nhiều tác giả trên thế giới chấp thuận. Một 
số báo cáo, các phẫu thuật viên sinh thiết mẫu mô 
ở bờ cắt làm sinh thiết lạnh nhằm đảm bảo bờ cắt 
an toàn. Một thách thức trong phẫu thuật là sử 
dụng vật liệu gì để tái tạo lại lỗ khuyết nhằm cố 
định lại hai bên sụn sườn và tránh tính trạng hô 
hấp đão ngược. Có nhiều phương pháp tái tạo 
thành ngực được báo cáo : sử dụng mảnh ghép 
mô cơ xương chày trước thay thế xương ức, ghép 
bằng tấm lưới nhân tạo đa sợi cứng, ghép bằng 
vật liệu nhân tạo đúc tạo hình xương ức4 
Chúng tôi sử dụng phương pháp sandwich : 1 tấm 
lưới polyprolene mặt trung thất và 1 tấn lưới 
Titanium phía ngoài . Trong báo cáo chúng tôi, 
bệnh nhân 2 cần hồi sức tại ICU 2 ngày sau cắt 
toàn bộ xương ức, bệnh nhân không xuất hiện 
tình trạng hô hấp đảo ngược. Những bệnh nhân 
khác có thời gian phục hồi sớm và không cần thở 
máy hỗ trợ sau mổ. 
Việc mô mềm che phủ sau khi tái tạo xương 
ức là một vấn đề quan tâm. Có nhiều phương 
pháp được các tác giả trên thế giới áp dụng : vạt 
PHẪU THUẬT TIM MẠCH VÀ LỒNG NGỰC VIỆT NAM SỐ 22 - THÁNG 6/2018 
 74 
da – mô dưới da thẳng bụng, vạt da – cơ ngực 
lớn, vạt da- mô mềm lưng rộng có cuống mạch  
Trong nghiên cứu, chúng tôi cố gắng bảo tồn tối 
đa da và mô mềm để che phủ trực tiếp tấm 
Titanium sau mổ. Theo dõi trung bình sau mổ của 
chúng tôi là 14 tháng và không có trường hợp nào 
tái phát u. 
Tác giả Alain R.Chapelier 5 báo cáo 38 
bệnh nhân cắt u xươgn ức từ 1986 đến 2002. 
Trong đó có 8 TH cắt toàn bộ xương ức, 7 TH cắt 
gần toàn bộ và 23 TH cắt bán phần xương ức. Có 
21 TH bệnh nhân được tái tạo xương ức bằng tấm 
lưới Titanium. Các TH cắt toàn bộ xương ức, tác 
giả khuyến cáo dùng vật liệu nhân tạo cứng 
methylmethacrylate giúp hạn chế hô hấp đảo 
ngược sau mổ. Có 9 TH tái phát u tại chỗ. Tỉ lệ 
sống còn sau 5 năm là 66%. Tỉ lệ sống không 
bệnh tại thời điểm 5 năm là 59% và 39% tại thời 
điểm 10 năm. 
Shuji Haraguchi 6 báo cáo 15 TH cắt u 
xương ức và tái tạo thành ngực với nhiều phương 
pháp khác nhau. Nguyên nhân u xương ức thường 
gặp của tác giả là ung thư vú di căn ( 10/15 TH). 
Diện tích lỗ khuyết trung bình là 96 cm2. Phương 
pháp tái tạo thành ngực được tác giả sử dụng 
nhiều nhất là tấm lưới kim loại cứng. Thời gian 
sống trung bình là 51.4 tháng. 
V. KẾT LUẬN: 
Có nhiều phương pháp tái tạo thành ngực 
sau cắt u xương ức, phương pháp sử dụng tấm 
lưới Titanium khả thi, có thể áp dụng trong lâm 
sàng. Sử dụng tấm lưới Titanium có hiệu quả, 
ngăn tình trạng hô hấp đảo ngược và bệnh nhân 
hồi phục sớm 
TÀI LIỆU THAM KHẢO 
1. ZehaniA,Ayadi-KaddourA, MarghliA, 
KassarL, ZidiA, KilaniT, ElMezniF. Primary 
malignant tumors of the sternum. Tunis Med 
2012; 11: 824-828 
2. Futani H, Okumura Y, Fukuda Y, 
Fukunaga S, Hasegawa S, Yoshiya S. Giant cell 
tumor of the sternum: a case report and review 
of the literature. Anti- cancer Res 2008; 28: 
4117-4120. 
3. Katarzyna Kozak, Mariusz P. Łochowski, 
Adam Białas, Michał Rusinek, Józef Kozak, 
“Surgical treatment of tumours of the sternum – 
10 years’ experience “,Kardiochirurgia i 
Torakochirurgia Polska 2016; 13 (3): 213-216. 
4. Hong-shengL,Ying-zhiQ,Shan-qingL, LiL, 
Yu-shangC,Zhi-yongZ.Surgical resection of 
sternal tumors and reconstruction with titanium 
mesh. Chin Med Sci J 2011; 26: 237-240 
5. Alain R. Chapelier, MD, PhD, Marie-
Christine Missana, MD, Benoit Couturaud, MD, 
Elie Fadel, MD, PhD, Dominique Fabre, MD, 
Sacha Mussot, MD, Pierre Pouillart, MD, and 
Philippe G. Dartevelle, MD, “Sternal Resection 
and Reconstruction for Primary Malignant 
Tumors”, Ann Thorac Surg 2004;77:1001–7. 
6. Shuji Haraguchi, Masafumi Hioki, Takao 
Hisayoshi, Koji Yamashita, Yasuo Yamashita, 
Jun Kawamura, Tomomi Hirata, Shigeki 
Yamagishi, Kiyoshi Koizumi, and Kazuo 
Shimizu,” Resection of Sternal Tumors and 
Reconstruction of the Thorax: A Review of 15 
Patients “, Surg Today 2006 36:225–229