Phình tiểu nhĩ trái khổng lồ bẩm sinh

PHẪU THUẬT TIM MẠCH VÀ LỒNG NGỰC VIỆT NAM SỐ 17 - THÁNG 8/2017 
 12 
PHÌNH TIỂU NHĨ TRÁI KHỔNG LỒ BẨM SINH 
Phạm Quốc Đạt*, Dương Đức Hùng*, Trương Thanh Hương*, Lê Thanh Tùng* 
I. ĐẶT VẤN ĐỀ 
Phình tiểu nhĩ trái (giant left atrial appendage 
aneurysm) hay nhĩ trái có thể do nguyên nhân 
bẩm sinh hoặc mắc phải. Các trường hợp phình 
nhĩ trái và tiểu nhĩ trái mắc phải thường do 
nguyên nhân thứ phát như bệnh van hai lá hoặc 
rối loạn chức năng thất trái [1]. Phình nhĩ trái 
haytiểu nhĩ trái bẩm sinh khá hiếm gặp, và 
thường gặp ở tiểu nhĩ trái nhiều hơn [2]. Nguyên 
nhân được cho là bất thường bẩm sinh của lớp cơ 
của tiểu nhĩ trái [1]. 
Chúng tôi báo cáo một trường hợp lâm sàng 
phình tiểu nhĩ trái khổng lồ với biểu hiện rối 
loạn nhịp đã được phẫu thuật cắt bỏ tiểu nhĩ, 
sau mổ bệnh nhân về nhịp xoang và hết triệu 
chứng lâm sàng. 
II. CA LÂM SÀNG 
Bệnh nhân nam 16 tuổi, vào viện với triệu 
chứng hồi hộp, trống ngực. Khám lâm sàng, tim 
không có tiếng thổi. Điện tâm đồ có hình ảnh 
nhịp nhanh trên thất, xen kẽ là rung nhĩ cơn trên 
nền nhịp xoang (hình 1). X-Quang tim phổi có 
hình ảnh lồi cung tiểu nhĩ trái (hình 2). Siêu âm 
tim qua thành ngực có một khối lớn nằm cạnh nhĩ 
trái, kích thước 97x67mm, bên trong có cuộn âm 
và thông với nhĩ trái. Các buồng tim không giãn, 
chức năng hai thất bình thường, không tăng áp 
lực động mạch phổi. Chẩn đoán phình tiểu nhĩ 
trái được khẳng định trên siêu âm thực quản 
(hình 3). Chụp cộng hưởng từ có hình ảnh tổn 
thương dạng khối cạnh thất trái, thông với nhĩ 
trái, bờ đều. Trên xung cine có tổn thương dạng 
cuộn bên trong và dòng phụt vào nhĩ trái. Chụp 
cắt lớp vi tính 256 dãy, túi phình tiểu nhĩ trái kích 
thước 97x77x114mm, đậm độ thuốc không đều, 
ngấm thuốc trong thì muộn, thành mỏng không 
thấy huyết khối.Túi phình chèn ép vào thất trái, 
đẩy tim sang phải và tĩnh mạch phổi phải xuống 
dưới. Các mạch vành xuất phát bình thường, 
không hẹp tắc. Động mạch mũ chạy ở chân của 
tiểu nhĩ trái giống như giải phẫu bình thường 
(hình 4). Chẩn đoán trước mổ: phình tiểu nhĩ trái 
khổng lồ, rối loạn nhịp tim. 
Bệnh nhân được phẫu thuật qua đường dọc 
giữa xương ức, thiết lập máy tuần hoàn ngoài 
cơ thể. Tổn thương trong mổ thấy tiểu nhĩ trái 
phình khổng lồ (hình 5) đè ép vào các cấu trúc 
xung quanh, hệ thống mạch vành bình thường, 
van hai lá cấu trúc bình thường, không có huyết 
khối trong tiểu nhĩ trái cũng như trong buồng 
tim. Tiến hành cắt toàn bộ tiểu nhĩ trái đến sát 
chân, khâu đóng chân tiểu nhĩ trái hai lớp. Tiểu 
nhĩ cắt ra có thành rất mỏng, mặt trong khá 
nhẵn, không có huyết khối (hình 5). Thả cặp 
động mạch chủ, tim đập lại nhịp xoang. Bệnh 
nhân rút nội khí quản sau 12h, không có biến 
chứng gì. Điện tâm đồ ngay sau mổ có nhịp 
xoang (hình 6). Bệnh nhân ra viện sau 1 tuần, 
triệu chứng lâm sàng bình thường.3 
* Đơn vị phẫu thuật Tim mạch C8, Viện Tim mạch, Bệnh viện 
Bạch Mai 
Người chịu trách nhiệm khoa học: TS. Dương Đức Hùng 
Ngày nhận bài: 01/08/2017 - Ngày Cho Phép Đăng: 07/08/2017 
Phản Biện Khoa học: PGS.TS. Đặng Ngọc Hùng 
 GS.TS. Lê Ngọc Thành 
PHÌNH TIỂU NHĨ TRÁI KHỔNG LỒ BẨM SINH 
 13
Hình 1. Điện tâm đồ trước phẫu thuật 
Hình 2. X Quang tim phổi, phồng cung tiểu nhĩ trái 
Hình 3. Siêu âm qua thành ngực và qua thực quản 
PHẪU THUẬT TIM MẠCH VÀ LỒNG NGỰC VIỆT NAM SỐ 17 - THÁNG 8/2017 
 14 
Hình 4. Cộng hưởng từ và cắt lớp vi tính đa dãy 
Hình 5. Hình ảnh tổn thương trong mổ 
Hình 6. Điện tâm đồ sau mổ 
PHÌNH TIỂU NHĨ TRÁI KHỔNG LỒ BẨM SINH 
 15
III. THẢO LUẬN 
Phình tiểu nhĩ trái đơn độc rất hiếm gặp trên 
lâm sàng, thường được chẩn đoán trong khoảng 
từ 20-40 tuổi [2],[3]. Có rất ít báo cáo phình tiểu 
nhĩ trái phát hiện ở trẻ em [4]. Chẩn đoán phình 
tiểu nhĩ trái có nhiều phương pháp, từ siêu âm 
qua thành ngực, thực quản đến chụp cộng hưởng 
từ hay cắt lớp vi tính đa dãy. Điểm quan trọng là 
phải xác định vị trí của khối phình so với mạch 
vành, tĩnh mạch phổi và các cấu trúc khác của 
tim. Xác định có huyết khối trong buồng tim 
không? có bệnh mạch vành kèm theo không, đặc 
biệt trên bệnh nhân cao tuổi [5]. Chẩn đoán phân 
biệt thường bao gồm: u trung thất, nang màng 
tim, u tim, dịch màng tim khu trú [1],[2]. 
Hậu quả của phình tiểu nhĩ trái thường gây 
nên rối loạn nhịp do những ổ phát xung động bất 
thường; và có thể dẫn đến hình thành huyết khối 
do dòng máu chảy chậm, gây tắc mạch hệ [1]. Do 
những biến chứng trên, chẩn đoán sớm và phẫu 
thuật cắt bỏ tiểu nhĩ trái là phương pháp điều trị 
cơ bản, thậm chí ở những bệnh nhân chưa có triệu 
chứng lâm sàng [1,2]. Mở đường dọc giữa xương 
ức, cắt bỏ tiểu nhĩ trái dưới sự trợ giúp của máy 
tuần hoàn ngoài cơ thể là phương pháp tiếp cận 
an toàn, đặc biệt trong các trường hợp dễ xuất 
hiện rối loạn nhịp mất huyết động hay các trường 
hợp tiểu nhĩ trái có huyết khối và cổ rộng. Bệnh 
nhân của chúng tôi được lựa chọn phương pháp 
trên và cho kết quả tốt sau mổ. 
IV. KẾT LUẬN 
Tóm lại, phình tiểu nhĩ trái bẩm sinh là bệnh 
lý hiếm gặp, hậu quả gây ra rối loạn nhịp tim và 
tắc mạch do huyết khối, vì vậy chẩn đoán sớm và 
phẫu thuật cắt tiểu nhĩ là biện pháp an toàn và cho 
kết quả tốt. 
TÀI LIỆU THAM KHẢO 
1. Yao R, Hunsaker RP, Gelman B. An 
unusual echocardiogram. J Cardiothorac Vasc 
Anesth 2008;22:636–8. 
2. Foale RA, Gibson TC, Guyer DE, Gillam 
L, King ME, Weyman AE. Congenital aneurysms 
of the left atrium: recognition by cross-sectional 
echocardiography. Circulation 1982;66:1065–9. 
3. Thadani U, Whitaker W, Watson DA. 
Congenital intrapericardial aneurysms of the left 
atrium. Thorax 1975;30:102–9. 
4. Awasthy N, Tomar M, Radhakrishnan S, 
Shrivastava S, Iyer KS. Symptomatic giant left 
atrial aneurysmina child: a rare entity.Images 
PaediatrCardiol 2010;12:9–13. 5. Vagefi PA, 
Choudhry M, Hilgenberg AD. Excision of an 
aneurysm of the left atrial appendage. J Thorac 
Cardiovasc Surg 2007;133:822-3.