Kết quả chẩn đoán rau tiền đạo cài răng lược trên thai phụ có sẹo mổ lấy thai cũ bằng siêu âm

TẠ
P C
H
Í PH
Ụ
 SẢ
N
 - 15(02), 91 - 94, 2017
91
Tập 15, số 02
Tháng 05-2017
Nguyễn Tiến Công(1), Trần Danh Cường(2) 
(1) Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, (2) Trường Đại học Y Hà Nội
KẾT QUẢ CHẨN ĐOÁN
RAU TIỀN ĐẠO CÀI RĂNG LƯỢC TRÊN THAI PHỤ
CÓ SẸO MỔ LẤY THAI CŨ BẰNG SIÊU ÂM
Tác giả liên hệ (Corresponding author): 
Nguyễn Tiến Công, 
email: [email protected] 
Ngày nhận bài (received): 01/03/2017
Ngày phản biện đánh giá bài báo (revised): 
15/03/2017
Ngày bài báo được chấp nhận đăng 
(accepted): 28/04/2017
Từ khóa: rau tiền đạo cài răng 
lược trên thai phụ có sẹo mổ 
lấy thai cũ.
Keywords: placenta accreta 
previa with previous cesarian 
section.
Tóm tắt
Rau cài răng lược là một hình thái bám bất thường của bánh rau, có 
thể gây ra những biến chứng nặng nề cho bà mẹ vì nguy cơ chảy máu. Tỉ 
lệ này có xu thế tăng tăng dần do tỉ lệ mổ lấy thai tăng không ngừng trong 
những năm gần đây. 
Mục tiêu nghiên cứu: mô tả kết quả chẩn đoán rau tiền đạo cài răng lược 
trên thai phụ có sẹo mổ lấy thai cũ bằng siêu âm tại bệnh viện phụ sản 
trung ương từ tháng 9 năm 2016 đến tháng ba năm 2017. 
Đối tượng nghiên cứu: 98 thai phụ rau tiền đạo có mổ lấy thai cũ được 
theo dõi đến khi phẫu thuật lấy thai có cắt tử cung hoặc không. Tiêu chuẩn 
chẩn đoán dương tính rau cài răng lược là giải phẫu bệnh lý có hình ảnh 
rau cài răng lược. 
Phương pháp nghiên cứu: mô tả tiến cứu theo dõi dọc. 
Kết quả: trong số 28 thai phụ được chẩn đoán rau tiền đạo cài răng 
lược trên thai phụ có sẹo mổ lấy thai cũ trước sinh bằng siêu âm thì kết 
quả giải phẫu bệnh lý có hình ảnh rau cài răng lược là 24 trường hợp. 
Trong số 70 thai phụ rau tiền đạo mổ lấy thai cũ không chẩn đoán có 
rau cài răng lược thì có 7 trường hợp mổ cắt tử cung có kết quả giải 
phẫu bệnh lý có hình ảnh rau cài răng lược. Độ nhạy 77,4%; độ đặc hiệu 
94%; giá trị tiên đoán dương tính 85,7%; giá trị tiên đoán âm tính 90%. 
Kết luận: rau tiền đạo cài răng lược trên thai phụ có sẹo mổ lấy thai 
cũ có thể phát hiện thành công trước sinh bằng siêu âm. 
Từ khóa: rau tiền đạo cài răng lược trên thai phụ có sẹo mổ lấy thai cũ.
Abstract 
THE RESULT OF PRENATAL DIAGNOSIS OF 
PLACENTA ACCRETA PREVIA WITH PREVIOUS 
CESARIAN SECTION BY ULTRASOUND 
Placenta accreta is an abnormality of the placenta position. It could lead 
to severe complication for pregnant women due to placenta bleeding. The 
rate of this condition is increasing due to preference of cesarian section. 
NGUYỄN TIẾN CÔNG, TRẦN DANH CƯỜNG
92
Tậ
p 
15
, s
ố 
02
Th
án
g 
05
-2
01
7
SẢ
N
 K
H
O
A
 –
 S
Ơ
 S
IN
H
Objectives: to describe the result of prenatal diagnosis of placenta accrete previa with previous section 
by ultrasound in National hospital of Obstetrics and Gynaecology from september 2016 to march 2017. 
Materials: 98 pregnacies are prenatal diagnosed placenta previa with previous section and follow 
up untill cesarian section with hysterectomy or not. Diagnostic criteria identified as uterine pathology: 
have picture increta. 
Method: a descriptive study with following up. 
Results: among 28 pregnancies are prenatal diagnosed placenta previa with previous section 
by ultrasound there are 24 cases uterine pathology have picture increta. Among 70 pregnancies 
have placenta previa with previous cesarian section are not prenatal diagnosed placenta accrete 
there are 07 cases must hysterectomy with uterine pathology have picture increta. Sensitivity 77.4%; 
specificity 94%; positive predictive value 85.7%; negative predictive value 90%. 
Conclusion: placenta accrete previa with previous cesarian section can be successfully detected 
prenataly using ultrasound. 
Keyword: placenta accreta previa with previous cesarian section.
1. Đặt vấn đề
Rau cài răng lược là một biến chứng của thai kỳ 
về bất thường sự bám dính của bánh rau vào cơ tử 
cung, có khả năng đe dọa tính mạng của thai phụ 
và thai nhi.
Rau cài răng lược thường xảy ra ở phụ nữ mang 
thai có các yếu tố nguy cơ như đẻ nhiều lần, nạo 
hút thai nhiều lần, tiền sử viêm niêm mạc tử cung 
đặc biệt hay gặp ở những bệnh nhân có tiền sử 
mổ lấy thai [1]. Hiện nay tỉ lệ mổ lấy thai con so 
ở các bệnh viện sản khoa trên thế giới cũng như 
Việt Nam đang ngày một tăng lên. Điều này đồng 
nghĩa với số thai phụ có có sẹo mổ lấy thai cũ 
tăng, làm tăng nguy cơ rau tiền đạo ở lần có thai 
sau, và rau cài răng lược ngày càng tăng [2],[3]. 
Hiện nay, rau cài răng lược có thể được chẩn đoán 
sớm trước khi chuyển dạ với sự trợ giúp của siêu 
âm. Việc chẩn đoán sớm được rau cài răng lược 
giúp thầy thuốc chuẩn bị chủ động khi xử trí phẫu 
thuật [4]. Ngiên cứu trên siêu âm còn ít nên chúng 
tôi thực hiện đề tài “Giá trị siêu âm chẩn đoán rau 
tiền đạo cài răng lược trên thai phụ có sẹo mổ lấy 
thai cũ tại bệnh viện Phụ Sản Trung ương” nhằm 
mục tiêu đánh giá giá trị siêu âm chẩn đoán rau 
tiền đạo cài răng lược trên thai phụ có sẹo mổ lấy 
thai cũ.
2. Đối tượng và phương 
pháp nghiên cứu
2.1. Đối tượng nghiên cứu
Là những thai phụ được chẩn đoán rau tiền đạo 
trên thai phụ mổ đẻ cũ được xử trí tại Bệnh viện Phụ 
Sản Trung ương từ 19.9.2016 đến 18.9.2017
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu mô tả tiến cứu theo 
dõi dọc, dựa trên những hồ sơ bệnh án của các 
thai phụ đã được chẩn đoán trước sinh và sau sinh 
là rau tiền đạo – cài răng lược thể increta của thai 
phụ mổ đẻ cũ.
2.3. Các tiêu chuẩn chẩn đoán rau cài 
răng lược trên siêu âm
+ Mất khoảng sáng sau bánh rau hoặc khoảng 
TẠ
P C
H
Í PH
Ụ
 SẢ
N
 - 15(02), 91 - 94, 2017
93
Tập 15, số 02
Tháng 05-2017
sáng sau bánh rau < 2mm, có mạch máu chạy 
thẳng góc về phía cơ tử cung [5],[6],[7].
+ Xoang mạch máu không đều trong nhu mô 
bánh rau, Doppler có dòng xoáy [5],[6],[7]. 
+ Dấu hiệu giả khối u do thành bàng quang bị 
bánh rau đâm xuyên đẩy lồi vào trong lòng của 
nó, thành TC mỏng <1mm, rau đẩy lồi vào lớp cơ 
TC [5],[6],[7].
3. Kết quả nghiên cứu
Tổng số trường hợp có chẩn đoán giải phẫu 
bệnh lý rau cài răng lược trên thai phụ có mổ lấy 
thai cũ là 31 trường hợp.
3.1. Tỷ lệ bệnh
Rau cài răng lược/rau tiền đạo trên thai phụ có 
mổ lấy thai cũ = 31/98 = 31,6%
Thai phụ bị rau tiền đạo có mổ lấy thai cũ tỷ lệ 
bị rau cài răng lược rất cao.
3.2. Các nhóm tuổi người mẹ bị rau 
tiền đạo cài răng lược trên thai phụ có 
mổ lấy thai cũ
Đa số tuổi dưới 35 tuổi.
3.3. Tiền sử mổ lấy thai
Tỷ lệ gặp rau cài răng lược ở thai phụ có tiền sử 
mổ lấy thai từ 2 lần trở lên cao chiếm 58% 
3.4. Tuổi thai khi chẩn đoán bằng 
siêu âm
Đa số trong nghiên cứu này được chẩn đoán ở 
tuổi thai 22 đến 33 tuần.
3.5. Giá trị siêu âm chẩn đoán
Độ nhạy của siêu âm 77,4%
Độ đặc hiệu của siêu âm 94%
Tuổi mẹ ≤ 29 30 - 34 ≥ 35 Tổng
Số lượng 10 12 9 31
Tỷ lệ % 32,3 38,7 29 100
Bảng 1. Nhóm tuổi thai phụ
Tuổi thai 37 tuần Không CĐ được Tổng
Số lượng 00 18 06 00 07 31
Tỷ lệ % 00 58 19,4 00 22,6 100
Bảng 3. Tuổi thai khi chhẩn đoán bằng siêu âm
Giải phẫu bệnh lý 
có rau cài răng lược
Giải phẫu bệnh lý không 
có rau cài răng lược Tổng
Siêu âm có rau cài răng lược 24 04 28
Siêu âm không có rau cài răng lược 07 63 70
Tổng 31 67 98
Bảng 4. Chẩn đoán bằng siêu âm
Số lần mổ lấy thai Số lượng Tỷ lệ %
1 13 41,9
2 14 45.1
≥3 4 13
Tổng 31 100
Bảng 2. Tỷ lệ rau cài răng lược phân bố theo tiền sử mổ lấy thai
Giá trị tiên đoán dương tính 85,7%
Giá trị tiên đoán âm tính 90%
4. Bàn luận
4.1. Về tỷ lệ rau cài răng lược trên thai 
phụ rau tiền đạo có mổ lấy thai cũ
Các nghiên cứu trên thế giới chỉ ra rằng tỷ 
lệ rau cài răng lược tăng lên có ý nghĩa thống 
kê ở những thai phụ rau tiền đạo có mổ lấy thai 
cũ. Theo Nguyễn Đức Hinh gặp rau cài răng lược 
6,4% ở thai phụ phụ rau tiền đạo có mổ lấy thai 
cũ [3]. Theo Chattopaddyay tỷ lệ này là 38,2% 
[8]. Theo Clark S.L tỷ lệ này là 29% [1]. Theo 
nghiên cứu của chúng tôi tỷ lệ này là 31,6% như 
vậy cũng tương đương với các nghiên cứu của các 
tác giả trên thế giới.
4.2. Về tuổi người mẹ
Các nghiên cứu trên thế giới cho rằng tuổi người 
mẹ là một yếu tố nguy cơ, mốc là 35 tuổi. Nguy cơ 
của rau cài răng lược tăng 1,14 lần ở người phụ 
nữ > 35 tuổi (p< 0,001) [5][6]. Theo Đinh Văn Sinh 
trong số các thai phụ bị rau tiền đạo kèm theo sẹo 
mổ lấy thai cũ thì nhóm trên 35 tuổi có tỷ lệ rau cài 
răng lược cao nhất 47,8% [9]. Trong nghiên cứu 
này thì tỷ lệ tuổi mẹ trên 35 chiếm 29% các các ca 
rau cài răng lược do tỷ lệ sinh con ở nhóm tuổi này 
thấp hơn nhiều nhóm tuổi dưới 35.
4.3. Về tiền sử mổ lấy thai
Một số nghiên cứu cho rằng nếu mổ lấy thai 1 
lần nguy cơ là 2,16 (0,96- 4,86) lần và từ lần 2 
trở đi là 8,62 (3,53-21,07) lần và nếu kèm rau tiền 
đạo thì nguy cơ là 51,42 (10,65-248,39) lần [5]
[6]. Trong nghiên cứu này thì có 58% thai phụ có 
mổ lấy thai từ 2 lần trở lên, như vậy là phù hợp .
4.4. Về tuổi thai khi chẩn đoán bằng 
siêu âm
Đa số trong nghiên cứu này được chẩn đoán 
ở tuổi thai từ 22 đến 33 tuần chiếm 58% vì toàn 
bộ đối tượng nghiên cứu này là rau tiền đạo, mà 
để chẩn đoán rau tiền đạo thường được thực hiện 
vào ba tháng cuối, và phụ thuộc vào kỹ năng của 
NGUYỄN TIẾN CÔNG, TRẦN DANH CƯỜNG
94
Tậ
p 
15
, s
ố 
02
Th
án
g 
05
-2
01
7
SẢ
N
 K
H
O
A
 –
 S
Ơ
 S
IN
H
người bác sỹ siêu âm. 19,4% trường hợp chẩn 
đoán ở tuổi thai từ 34 đến 37 tuần, điều đó cho 
thấy siêu âm chẩn đoán sớm được rau cài răng 
lược từ đó có kế hoạch theo dõi cũng như can thiệp 
hợp lý. Gần đây tác giả Ballas gợi ý phát hiện sớm 
dấu hiệu rau cài răng lược trên siêu âm trong quý 1 
thai kỳ bằng tìm dấu hiệu giao diện rau thai và cơ 
tử cung bất thường, các vùng nhau thai không hồi 
âm, túi thai đóng thấp và rau tiền đạo [10]. 
4.5. Về giá trị của siêu âm chẩn đoán 
rau cài răng lược
Nghiên cứu trên thế giới chỉ ra rằng siêu âm 
Doppler màu rất có giá trị trong chẩn đoán rau cài 
răng lược với độ nhạy 87,5%, độ đặc hiệu 96,8%, 
giá trị tiên đoán dương tính 87,5%, giá trị tiên 
đoán âm tính 95,3% [5][6]. Trong nghiên cứu của 
chúng tôi thì độ nhạy 77,4%, độ đặc hiệu 94%, giá 
trị tiên đoán dương tính 85,7%, giá trị tiên đoán 
âm tính 90% thấp hơn các nghiên cứu của thế giới 
do không phải trường hợp nào cũng được siêu âm 
chẩn đoán bởi các bác sỹ giàu kinh nghiệm.
Ở Việt Nam thì kết quả này cao hơn nhiều so 
với nghiên cứu của Lê Hoài Chương độ nhạy chỉ có 
47,8% [11] và cao hơn của Trần Danh Cường với 
độ nhạy 55,6% [12] tuy nhiên thấp hơn nghiên cứu 
của Nguyễn Liên Phương với độ nhạy 91,4% [13].
Nghiên cứu này không có trường hợp nào chụp 
cộng hưởng từ kèm theo vì nó khá tốn kém.
5. Kết luận
Sử dụng siêu âm là hoàn toàn có thể chẩn đoán 
được rau cài răng lược ở thai phụ có yếu tố nguy 
cơ là rau tiền đạo có sẹo mổ lấy thai cũ. Vì vậy cần 
đào tạo tốt kỹ năng cho các bác sỹ siêu âm nhằm 
phát hiện bệnh sớm từ đó đưa ra phương án tối ưu 
nhất can thiệp cho bệnh nhân.
Tài liệu tham khảo
1. Clark SL, Koonings PP, Phelan JP. Placenta previa/ accreta and prior 
cesarean section. Obstet Gynecology. 1985; 66(1): 89 – 92.
2. Mussali GM, Shah J, Berck DJ, Edimian A, Teani N, Manning FA. 
Placenta accreta and methotrexate therapy: Three case reports, J. 
Perinatal. 2004, Jul – Aug; 20 (5),331 – 334.
3. Nguyễn Đức Hinh. So sánh mổ lấy thai vì RTĐ ở 2 giai đoạn 1989 
– 1990 và 1993 – 1994 tại viện BVBMTSS. Tạp chí thông tin y dược, Số 
đặc biệt chuyên đề Sản phụ khoa. 12/1999; 107 – 111.
4. Miller D.A., Chollet J.A. and Goodwin T.M. Clinnical risk factor of previa 
placenta accreta, Am.J. Obstet Gynecol, 1997; July, 177 (1), pp. 210 – 214.
5. Chou MM, Lee YH. Placenta acreta; diagnosis antenatal. Ultrasound 
Obstet.Gynecol. 2000; 15 (1): 28 – 35.
6. Desbrieres R, Courbieres B. Prise en charge des anomalies d’insertion 
placentaire: placenta accreta, percreta. J.Gyneco. Obstet.Biol. Reprod. 
2004; 33 (8 suppl). 4S 103 – 4S 119.
7. Zaki Z.M., Bahar A.M., Ali M.E et al. Risk factors and morbidity in 
patients with placenta previa accreta compared to placenta previa non – 
accreta. Acta Obstet Gynecol Scand. 1998; April, 77(4), 391.
8. Chattopaddyay S.K., Kharif H., Sherbecni M. M. Placenta previa 
accrete after previous cesarean section. Eur J Obstet Gynecol Reprod 
Biol. 1993; Dec 30, 52 (3), 151-6.
9. Đinh Văn Sinh, Đặng Thị Minh Nguyệt. Nhận xét 24 trường hợp 
rau cài răng lược bị rau cài răng lược ở thai phụ bị rau tiền đạocó sẹo 
mổ cũ tại BVPSTW trong 2 năm (2008- 2009). Hội nghị Sản Phụ khoa 
Việt – Pháp, tháng 4/2011. Chuyên đề hỗ trợ sinh sản – Vô sinh – Sản 
Phụ khoa. 2011; 140 -148.
10. Ballas J, Pretorius D, Hull AD, Resnik R, Ramos GA. Identifying 
sonographic markers for placenta accreta in the first trimester. Journal of 
Ultrasound in Medicine. 2012; 31(11):1835–1841.
11. Lê Hoài Chương. Nghiên cứu xử trí rau cài răng lược tại Bệnh viện 
Phụ Sản Trung ương trong 2 năm 2010-2011. Tạp chí y học thực hành 
(848)-số 11/2012. tr 32-34.
12. Trần Danh Cường. Chẩn đoán rau cài răng lược bằng siêu âm 
Doppler màu, Hội nghị Sản Phụ khoa Việt - Pháp năm 2011. Chuyên 
đề chẩn đoán trước sinh - sơ sinh. 2011; 119 - 124.
13. Nguyễn Liên Phương, Trần Danh Cường, Ngô Thị Minh Hà. Nhận 
xét về chẩn đoán và xử trí rau cài răng lược tại Bệnh viện Phụ Sản 
Trung ương năm 2015. Tạp chí Phụ Sản. Tập 14(01), tháng 5 năm 
2016. Tr.68-72.