Đánh giá kết quả điều trị hội chứng thiểu, nhược năng, dị dạng tinh trùng bằng phương pháp tiêm tinh trùng vào bào tương noãn tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Quốc gia

HỒ SỸ HÙNG, TRỊNH THỊ THÚY
146
Tậ
p 
15
, s
ố 
03
Th
án
g 
09
-2
01
7
P
H
Ụ
 K
H
O
A
 –
 N
Ộ
I 
TI
ẾT
, 
V
Ô
 S
IN
H
Hồ Sỹ Hùng(1), Trịnh Thị Thúy(2) 
(1) Trường đại học Y Hà Nội, (2) Trường đại học Y Thái Bình
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG THIỂU,
NHƯỢC NĂNG, DỊ DẠNG TINH TRÙNG BẰNG PHƯƠNG 
PHÁP TIÊM TINH TRÙNG VÀO BÀO TƯƠNG NOÃN
TẠI TRUNG TÂM HỖ TRỢ SINH SẢN QUỐC GIA
Tác giả liên hệ (Corresponding author): 
Hồ Sỹ Hùng, 
email: [email protected] 
Ngày nhận bài (received): 10/7/2017
Ngày phản biện đánh giá bài báo (revised): 
15/8/2017
Ngày bài báo được chấp nhận đăng 
(accepted): 31/8/2017
Từ khóa: hội chứng thiểu, 
nhược năng, dị dạng tinh 
trùng; bơm tinh trùng vào 
buồng tử cung. 
Keyword: Oligo-Astheno-
Teratozoospermie syndrome; 
Intra-cytoplasmic sperm 
injection.
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá kết quả điều trị hội chứng thiểu, nhược năng, dị 
dạng tinh trùng bằng phương pháp tiêm tinh trùng vào bào tương noãn 
tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Quốc gia. 
Đối tượng và phương pháp: nghiên cứu mô tả hồi cứu 140 cặp vợ chồng 
vô sinh do chồng thiểu, nhược năng, dị dạng tinh trùng được điều trị bằng 
phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm/bơm tinh trùng vào buồng tử cung.
Kết quả: 140 cặp vợ chồng điều trị 164 chu kỳ thụ tinh trong ống 
nghiệm/bơm tinh trùng vào buồng tử cung, số noãn thụ tinh trung bình là 
8,30 ± 4,71 noãn, tỷ lệ thụ tinh trung bình là 83,21 ± 25,15%. Tỷ lệ làm tổ 
trung bình là 16,76 ± 24,15%. Tỷ lệ có thai lâm sàng là 48,78% và tỷ lệ 
thai cộng dồn là 57,14%. Tỷ lệ đơn thai là 62,82%, tỷ lệ đa thai là 37,18%. 
Kết luận: Số noãn thụ tinh trung bình là 8,30 ± 4,71 noãn, tỷ lệ thụ 
tinh trung bình là 83,21 ± 25,15%, tỷ lệ làm tổ trung bình là 16,76 ± 
24,15%. Tỷ lệ có thai lâm sàng trên tổng số chu kỳ là 48,78% và tỷ lệ 
có thai lâm sàng cộng dồn là 57,14%, trong đó tỷ lệ đơn thai là 62,82%, 
tỷ lệ đa thai là 37,18%. 
Từ khóa: hội chứng thiểu, nhược năng, dị dạng tinh trùng; bơm tinh 
trùng vào buồng tử cung.
Abstract 
ASSESSMENT OUTCOME OF OLIGO -ASTHENO 
- TERATOZOOSPERMIE SYNDROME TREATED 
BY INTRA-CYTOPLASMIC SPERM INJECTION 
AT NATIONAL ASSISSTED REPRODUCTIVE 
TECHNOLOGY CENTER 
Objectives: To evaluate the outcome of treatment of Oligo-Astheno-
Teratozoospermie syndrome by Intra-cytoplasmic Sperm Injection at 
the National Assissted Reproductive technology Center. 
Subjects and methods: retrospective study of 140 Oligo-Astheno-
Teratozoospermie infertile couples treated with In vitro fertilisation/ 
TẠ
P C
H
Í PH
Ụ
 SẢ
N
 - 15(03), 146 - 150, 2017
147
Tập 15, số 03
Tháng 09-2017
Intra-cytoplasmic sperm injection. Results: 140 couples were treated with 164 IVF/ICSI cycles, mean 
fertilied oocytes was of 8.30 ± 4.71, mean fertilization rate 83.21 ± 25.15%. Average implantation 
rate was 16.76 ± 24.15%. The clinical pregnancy rate was 48.78% and cumulative pregnancy rate 
was 57.14% in which single pregnancy rate was 62.82% and multiple pregnancy rate was 37.18%. 
Conclusion: average number of fertilized oocytes was 8.30 ± 4.71, average fertilization rate was 
83.21 ± 25.15%, implatation rate was 16.76 ± 24.15%. The clinical pregnancy rate per cycle was 
48.78% and the cumulative clinical pregnancy rate was 57.14%, in which singleton was 62.82% and 
multiple pregnancy rate was 37.18%.
Key words: Oligo-Astheno-Teratozoospermie syndrome; Intra-cytoplasmic sperm injection.
1. Đặt vấn đề
Tỷ lệ vô sinh trên thế giới hiện nay khoảng 8%-
12%, tương đương 60-80 triệu người [1]. Trong 
đó nữ chiếm 40%, nam chiếm 40% và do cả vợ 
và chồng là 20% [2]. Theo Tremellen (2008), cứ 
20 nam giới thì có một người liên quan đến hiếm 
muộn. Nguyên nhân hiếm muộn do nam giới có 
thể do tinh trùng ít, yếu, bất thường hình thái tinh 
trùng, nhiễm khuẩn, xuất tinh ngược dòng, hoặc 
không có tinh trùng. Trong đó vô sinh do hội chứng 
Oligo-Astheno-Teratozoospermie (OAT - thiểu, 
nhược năng, dị dạng tinh trùng) khá phổ biến, 
chiếm khoảng 34,6% trong tổng số trường hợp vô 
sinh nam [3].
Kỹ thuật ICSI (Intra-cytoplasmic sperm injection: 
bơm tinh trùng vào buồng tử cung) được Palermo 
báo cáo đầu tiên năm 1992 tại Bỉ, đã mở ra một 
kỷ nguyên mới cho điều trị vô sinh, đặc biệt là vô 
sinh nam. Với ICSI, tinh trùng được chọn lọc và 
tiêm trực tiếp vào bào tương của noãn, vì vậy, chỉ 
cần 1 tinh trùng là đủ để có thể thụ tinh với noãn, 
nâng tỷ lệ thụ tinh của noãn lên xấp xỉ 70% [4]. 
Theo thống kê của Hiệp hội Sinh sản người và Phôi 
học châu Âu vào năm 2006 cho thấy khoảng 1-4% 
trẻ em sinh ra ở Châu Âu là từ các chu kỳ ICSI, số 
chu kỳ thực hiện ICSI chiếm khoảng 60% tổng chu 
kỳ hỗ trợ sinh sản của toàn bộ châu Âu, đến năm 
2009, tỷ lệ này là 66% [5], [6]. Chúng tôi tiến hành 
nghiên cứu đề tài này nhằm mục tiêu: Đánh giá kết 
quả điều trị hội chứng OAT bằng phương pháp 
tiêm tinh trùng vào bào tương noãn tại Trung tâm 
Hỗ trợ sinh sản Quốc gia.
2. Đối tượng và phương pháp 
nghiên cứu
2.1. Đối tượng nghiên cứu
Các cặp vợ chồng vô sinh vì OAT điều trị IVF/
ICSI tại trung tâm hỗ trợ sinh sản quốc gia từ 
1/2015 đến tháng 12/2016 phù hợp tiêu chuẩn 
lựa chọn.
Tiêu chuẩn lựa chọn 
Chồng:
- Mật độ tinh trùng < 15 x 106/ml và tổng số 
tinh trùng < 39 x 106 tinh trùng.
- Tỷ lệ tinh trùng di động tiến tới PR < 32% 
- Tỷ lệ hình thái tinh trùng bình thường < 4%
Vợ: 
- Dưới 35 tuổi, dự trữ buồng trứng bình thường, 
không bất thường tử cung, 
Tiêu chuẩn loại trừ
- Các trường hợp không đầy đủ thông tin cần 
thiết cho nghiên cứu.
2.2. Phương pháp nghiên cứu.
Nghiên cứu theo phương pháp mô tả hồi cứu 
140 cặp vợ chồng OAT điều trị ICSI/IVF trong thời 
gian từ 1/2015 đến tháng 12/2016.
2.3. Biến số nghiên cứu
Tuổi, tuổi trung bình, thời gian vô sinh, nguyên 
nhân vô sinh, kết quả tinh dịch đồ. 
HỒ SỸ HÙNG, TRỊNH THỊ THÚY
148
Tậ
p 
15
, s
ố 
03
Th
án
g 
09
-2
01
7
P
H
Ụ
 K
H
O
A
 –
 N
Ộ
I 
TI
ẾT
, 
V
Ô
 S
IN
H
Nồng độ AMH, FSH, số lượng nang thứ cấp, 
Estradiol ngày 2-3 chu kỳ kinh, số noãn chọc hút được.
Số noãn làm ICSI, số noãn thụ tinh và tỷ lệ thụ 
tinh, số phôi tạo thành, số phôi chuyển, tỷ lệ làm tổ 
của phôi, tỷ lệ thai lâm sàng.
3. Kết quả nghiên cứu
3.1. Đặc diểm đối tượng nghiên cứu
Tuổi trung bình của chồng là 32,22 ± 4,33, của 
vợ là 28,43 ± 3,24. Thời gian vô sinh trung bình là 
4,46 ± 2,88 năm. Loại vô sinh nguyên phát là chủ 
yếu chiếm 82,1%.
3.2. Đặc điểm tinh dịch đồ và dự trữ 
buồng trứng
Mật độ tinh trùng < 5.106/ml, tổng số tinh 
trùng < 10.106 và tỷ lệ tinh trùng di động tiến tới 
từ 20% - < 32% chiếm tỷ lệ lần lượt là 47,1% và 
45,7% và 25%. Hầu hết bệnh nhân bất thường hình 
thái tinh trùng toàn bộ chiếm 88,6%
Số noãn chọc hút được trung bình là 13,19 ± 
Chỉ số Giá trị
Tuổi trung bình của chồng (năm) 32,22 ± 4,33
Tuổi trung bình của vợ (năm) 28,43 ± 3,24
Thời gian vô sinh trung bình (năm) 4,46 ± 2,88
Loại vô sinh Nguyên phát 115 (82,1%)Thứ phát 25 (17,9%)
Bảng 1. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu
Đặc điểm tinh dịch đồ Giá trị Trung bình Min – Max
Mật độ
(106/ml)
< 5 66 (47,1%)
5,70 ± 4,36 0,1 – 145 – < 10 39 (27,9%)
10 – < 15 35 (25%)
Tổng số
(106)
< 10 64 (45,7%)
13,85 ± 11,57 0,25 – 3610 – < 20 35 (25%)20 – < 30 19 (13,6%)
30 – < 39 22 (15,7%)
Tỷ lệ tinh trùng di động 
tiến tới
(%)
0 20 (14,3%)
15,67 ± 11,85 0 – 31> 0 – 10 33 (23,6%)> 10 – 20 35 (25%)
20 – < 32 52 (37,1%)
Tỷ lệ tinh trùng hình thái 
bình thường
(%)
0 124 (88,6%)
0,13 ± 0,376 0 – 2 1 14 (10%)
2 2 (1,4%)
Bảng 2. Đặc điểm tinh dịch đồ
Chu kỳ
Chỉ số
Chu kỳ 
(n = 140)
Chu kỳ 2
(n = 20)
Chu kỳ 3
(n = 4)
Trung bình 
chung
Số noãn chọc hút 13,63 ± 7,17 10,00 ± 6,11 13,75 ± 6,40 13,19 ± 7,10
Số noãn ICSI 10,59 ± 5,82 7,70 ± 4,12 12,50 ± 7,72 10,28 ± 5,74
Số noãn thụ tinh 8,62 ± 4,83 5,80 ± 2,88 9,50 ± 4,80 8,30 ± 4,71
Tỷ lệ thụ tinh (%) 83,72 ± 26,11 80,05 ± 19,91 81,07 ± 13,15 83,21 ± 25,15
Số phôi tạo thành 7,64 ± 4,18 5,35 ± 2,82 9,50 ± 4,80 7,40 ± 4,11
Bảng 4. Kết quả kích thích buồng trứng và tiêm tinh trùng vào bào tương noãn
7,10, số noãn là ICSI trung bình là 10,28 ± 5,74, tỷ 
lệ thụ tinh của noãn trung bình là 83,21 ± 25,15%.
3.3. Kết quả chuyển phôi
Tỷ lệ làm tổ của phôi trung bình là 16,76 
± 24,15%. Tỷ lệ có thai lâm sàng là 48,78% 
(80/164) và sau 3 chu kỳ tỷ lệ có thai cộng dồn 
là 57,14% (80/140). Trường hợp đơn thai chiếm 
tỷ lệ cao nhất 62,82%, có 3 thai chiếm tỷ lệ thấp 
nhất 3,85%.
4. Bàn luận
4.1. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu
Tuổi vợ nhóm 26 – 30 tuổi chiếm tỷ lệ cao 
nhất 52,9%, tuổi trung bình là 28,43 ± 3,24, 
cao hơn nghiên cứu của Hồ Sỹ Hùng (2014), 
thời gian vô sinh của bệnh nhân không có tinh 
trùng làm ICSI/IVF là 3,97 ± 3,4 năm [7] và 
thấp hơn so với nghiên cứu của của Hán Mạnh 
Cường (2010), thời gian vô sinh là 5,1 ± 3,6 
năm [8], của Hyung Jun Kim là 35,05 ± 4,30 
[9] và nghiên cứu của Sidney Verza là 32,8 ± 
5,1[10]. Tuổi vợ thấp hơn các nghiên cứu khác 
là do tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân của chúng 
tôi lựa chọn bệnh nhân dưới 35 tuổi.
 Tuổi chồng nhóm 26 – 30 chiếm tỷ lệ cao nhất 
38,6%, chỉ có 3 bệnh nhân ≥ 41 tuổi chiếm 2,1%, 
tuổi trung bình là 32,31 ± 4,33. Các bệnh nhân 
đều ở độ tuổi còn trẻ, chứng tỏ hội chứng OAT 
không phụ thuộc vào độ tuổi.
Thời gian vô sinh hay gặp nhất là dưới 5 năm, 
chiếm tỷ lệ 59,3%, chỉ có 4 bệnh nhân vô sinh trên 
10 năm với tỷ lệ 2,9%, thời gian vô sinh trung bình 
là 4,46 ± 2,88 năm cao hơn nghiên cứu của Hồ 
Sỹ Hùng (2014), thời gian vô sinh của bệnh nhân 
không có tinh trùng làm ICSI/IVF là 3,97 ± 3,4 
năm [7] và thấp hơn so với nghiên cứu của Hán 
Mạnh Cường (2010), thời gian vô sinh của các 
Chu kỳ
Chỉ số
Chu kỳ 
(n = 140)
Chu kỳ 2
(n = 20)
Chu kỳ 3
(n = 4)
Trung bình
(n=164)
Số phôi chuyển trung bình 3,08 ± 0,72 3,05 ± 0,84 3,40 ± 0,55 3,09 ± 0,73
Tỷ lệ làm tổ trung bình (%) 16,99 ± 24,18 11,8 ± 22,45 30,0 ± 29,81 16,76 ± 24,15
Tình trạng 
có thai
Không có thai 106 (56,1%) 14 (73,7%) 2 (40%) 122
Thai sinh hóa 10 (5,3%) 1 (5,3%) 0 (0%) 11
Thai lâm sàng 73 (38,6%) 4 (21%) 3 (60%) 80 (48,78%)
Số lượng 
thai
1 thai 46 2 1 49 (62,82%)
2 thai 23 1 2 26 (33,33%)
3 thai 3 0 0 3 (3,85%)
Bảng 5. Kết quả chuyển phôi
TẠ
P C
H
Í PH
Ụ
 SẢ
N
 - 15(03), 146 - 150, 2017
149
Tập 15, số 03
Tháng 09-2017
bệnh nhân điều trị bằng phương pháp IVF đơn 
thuần tương ứng là 5,1 ± 3,6 năm và 6,0 ± 3,4 
năm [8]. Chứng tỏ bệnh nhân có hội chứng OAT 
thường đi khám và điều trị sớm.
Loại vô sinh gặp chủ yếu là vô sinh nguyên 
phát, chiếm 82,1%, kết quả này chứng tỏ bệnh 
nhân bị hội chứng OAT khả năng có thai tự nhiên 
là rất thấp, chính điều này khiến bệnh nhân phải 
đi khám và điều trị sớm.
4.2. Đặc điểm tinh dịch đồ và dự trữ 
buồng trứng
 Trong nghiên cứu của chúng tôi, nhóm bệnh 
nhân có mật độ tinh trùng < 5.106/ml chiếm tỷ 
lệ cao nhất 47,1%, nhóm có mật độ tinh trùng 
từ 5.106 - < 10.106/ml chiếm tỷ lệ thấp nhất 
25%. Mật độ thấp nhất là 0,1.106/ml, cao nhất 
là 14.106/ml.
Tổng số tinh trùng của nhóm < 10.106 chiếm 
tỷ lệ cao nhất 45,7%, nhóm có tổng số tinh trùng 
30 – < 39.106 chiếm tỷ lệ thấp nhất là 18%. 
Tổng số tinh trùng thấp nhất là 0,25.106, cao 
nhất là 36.106.
Về tỷ lệ tinh trùng di động tiến tới trong nghiên 
cứu của chúng tôi, nhóm có PR > 20% chiếm tỷ lệ 
cao nhất 37,1%, đặc biệt có 20 bệnh nhân không 
có tinh trùng di động tiến tới chiếm tỷ lệ 14,3%, 
tỷ lệ PR trung bình là 15,67 ± 11,85%. Không có 
mối tương quan giữa số lượng, tổng số và hình 
thái tinh trùng bình thường với tỷ lệ tinh trùng di 
động tiến tới với p > 0,05.
Về hình thái tinh trùng: hầu hết đối tượng 
nghiên cứu có tinh trùng bất thường hình thái 
toàn bộ, chiếm 88,6%, chứng tỏ bệnh nhân OAT 
có mức độ bất thường hình thái tinh trùng rất 
nghiêm trọng.
Dự trữ buồng trứng, AMH là yếu tố tin cậy 
đánh giá dự trữ buồng trứng. Nồng độ AMH 
thấp nhất trong nghiên của chúng tôi là 1,5 
ng/l, cao nhất là 13,93ng/l, nồng độ trung 
bình là 15,93 ± 1,83ng/l. Tất cả các người vợ 
trong nghiên cứu của chúng tôi đều có các chỉ 
số đánh giá dự trữ buồng trứng trong giới hạn 
bình thường.
4.3. Kết quả kích thích buồng trứng và 
kết quả ICSI
Số lượng noãn chọc hút trung bình trong 3 chu 
kỳ từ 13,19 ± 7,10 noãn. Số noãn làm ICSI trung 
bình là 10,28 ± 5,74 cao hơn nghiên cứu của 
Hyung Jun Kim (2014) là 8,34 ± 5,04 – 9,00 ± 
5,54 [9] và nghiên cứu của Sidney Verza là 9,3 
± 6,2 noãn [10]. Chứng tỏ các bệnh nhân trong 
nghiên cứu của chúng tôi đáp ứng tốt với kích thích 
buồng trứng.
Số noãn thụ tinh trung bình mỗi chu kỳ ICSI là 
8,3 ± 4,71, tỷ lệ thụ tinh trung bình của noãn là 
83,21 ± 25,15% cao hơn nghiên cứu của Hyung 
Jun Kim (2014) là 65,0 ± 21,11% – 67,7 ± 19,9% 
[9] và nghiên cứu của Sidney Verza (2006) là 63,4 
± 26,9%. Số phôi tạo thành trung bình là 7,4 ± 
4,11 phôi. 
4.4. Kết quả chuyển phôi 
140 cặp vợ chồng điều trị 164 chu kỳ ICSI với 
số phôi chuyển trung bình là 3,09 ± 0,73 thấp hơn 
nghiên cứu của Sidney Verza là 3,2 ± 1,6 phôi 
[10] nhưng cao hơn nghiên cứu của Hyung Jun Kim 
(2014) là 2,61 ± 0,88 và 2,70 ± 0,72 [9]. Tỷ lệ 
có thai lâm sàng cộng dồn sau 3 lần IVF/ICSI tính 
trên tổng số bệnh nhân là 57,14% (80/140). Nếu 
tính trên tổng số chu kỳ ICSI/IVF thì tỷ lệ có thai là 
48,78% (80/164), cao hơn nghiên cứu của Hyung 
Jun Kim là 12,5% - 33% [9] và Calogero (2001) là 
39% [11] nhưng thấp hơn nghiên cứu của Sidney 
Verza là 51% [10].
Tỷ lệ làm tổ của phôi dao động từ 11,8 ± 
22,45% đến 30,0 ± 29,81%, tuy nhiên không có ý 
nghĩa thống kê vì cỡ mẫu của chu kỳ IVF/ICSI thứ 3 
quá nhỏ (n= 4). Tỷ lệ làm tổ của phôi trung bình là 
16,76 ± 24,15%, cao hơn nghiên cứu của Hyung 
Jun Kim là 5,4% - 14,6% [9].
Tổng số có 78 cặp vợ chồng có thai, trong đó 
chủ yếu là bệnh nhân có 1 thai chiếm 62,82%, tỷ 
lệ đa thai có 29 bệnh nhân chiếm 37,18%, kết quả 
này tương đương với nghiên cứu của Sidney Verza 
và cao hơn nghiên cứu của nhiều tác giả khác.
5. Kết luận
Số noãn thụ tinh trung bình là 8,30 ± 4,71 
noãn, tỷ lệ thụ tinh trung bình là 83,21 ± 25,15%, 
tỷ lệ làm tổ trung bình là 16,76 ± 24,15%.
Tỷ lệ có thai lâm sàng trên tổng số chu kỳ là 
48,78% và tỷ lệ có thai lâm sàng cộng dồn là 
57,14%, trong đó tỷ lệ đơn thai là 62,82%, tỷ lệ đa 
thai là 37,18%. 
HỒ SỸ HÙNG, TRỊNH THỊ THÚY
150
Tậ
p 
15
, s
ố 
03
Th
án
g 
09
-2
01
7
P
H
Ụ
 K
H
O
A
 –
 N
Ộ
I 
TI
ẾT
, 
V
Ô
 S
IN
H
Tài liệu tham khảo
1. Kumar N. and Singh A.K. Trends of male factor infertility, an 
important cause of infertility: A review of literature. J Hum Reprod Sci, 
2015; 8(4), 191–196.
2. Sadock B.J., Sadock V.A., and Kaplan H.I. Kaplan & Sadock’s 
synopsis of psychiatry: behavioral sciences/clinical psychiatry. Lippincott 
Williams & Wilkins, Philadelphia, Pa, 2003.
3. Bjorndahl L. and Giwercman A. Clinical Andrology: EAU/ESAU Course 
Guidelines., Informa Healthcare, New York, 2010.
4. Nasr-Esfahani M.H., Razavi S., Javdan Z., et al. Artificial oocyte 
activation in severe teratozoospermia undergoing intracytoplasmic sperm 
injection. Fertil Steril, 2008; 90(6), 2231–2237.
5. Andersen A.N., Goossens V., Bhattacharya S., et al. Assisted 
reproductive technology and intrauterine inseminations in Europe, 2005: 
results generated from European registers by ESHRE ESHRE. The 
European IVF Monitoring Programme (EIM), for the European Society 
of Human Reproduction and Embryology (ESHRE). Hum Reprod, 2009; 
24(6), 1267–1287.
6. Ferraretti A.P., Goossens V., Kupka M., et al. Assisted reproductive 
technology in Europe, 2009: results generated from European registers 
by ESHRE. Hum Reprod, 2013; 28(9), 2318–2331.
7. Hồ Sỹ Hùng. Nghiên cứu hiệu quả phương pháp tiêm tinh trùng vào 
bào tương noãn bằng tinh trùng lấy từ mào tinh trong điều trị vô sinh, 
luận án tiến sĩ y học, trường đại học Y Hà Nội, 2014; Hà Nội.
8. Hán Mạnh Cường. Đánh giá hiệu quả của phương pháp hỗ trợ phôi 
thoát màng trong chuyển phôi đông lạnh tại bệnh viện Phụ sản Trung 
ương. Luận văn thạc sỹ Y học, trường đại học Y Hà Nội, 2010; Hà Nội.
9. Kim H.J., Yoon H.J., Jang J.M., et al. Comparison between 
intracytoplasmic sperm injection and intracytoplasmic morphologically 
selected sperm injection in oligo-astheno-teratozoospermia patients. Clin 
Exp Reprod Med, 2014; 41(1), 9–14.
10. Verza S. and Esteves S.C. Sperm defect severity rather than 
sperm Source is associated with lower fertilization rates after 
intracytoplasmic sperm injection. Int Braz J Urol Of J Braz Soc Urol, 
2008; 34(1), 49–56.
11. Calogero A.E., De Palma A., Grazioso C., et al. High sperm 
aneuploidy rate in unselected infertile patients and its relationship with 
intracytoplasmic sperm injection outcome. Hum Reprod Oxf Engl, 2001; 
16(7), 1433–1439.