Báo cáo kết quả điều trị nhân một trường hợp đứt trẽ bên gân duỗi ngón tay ở vùng III tại Bệnh Viện Dã Chiến 2.1 - Bentiu Unmiss

TẠP CHÍ Y DƯỢC THỰC HÀNH 175 - SỐ 22 - 6/2020
116
BÁO CÁO KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP 
ĐỨT TRẼ BÊN GÂN DUỖI NGÓN TAY Ở VÙNG III 
TẠI BỆNH VIỆN DÃ CHIẾN 2.1 – BENTIU UNMISS 
Nguyễn Thông Phán1, Thái Hữu Tình1, 
Vũ Ngọc Tuấn2, Bùi Hữu Quyền3
TÓM TẮT
Trật gân duỗi do đứt trẽ bên là bệnh lý chấn thương hiếm gặp trong lâm sàng. 
Tháng 8/2019 tại Bệnh Viện Dã Chiến 2.1 – Việt Nam gặp một bệnh nhân nam hạn chế 
duỗi ngón III tay phải sau chấn thương va đập 03 tuần, được chẩn đoán: Trật gân duỗi 
ngón III tay phải do đứt trẽ bên quay. Tổn thương quan sát trong mổ phù hợp với chẩn 
đoán ban đầu. Bệnh nhân được khâu lại trẽ bên bị đứt vào vị trí giải phẫu. Kết quả 
chung sau phẫu thuật tốt. Chúng tôi xin báo cáo trường hợp hiếm gặp này. 
Từ khóa: Trật gân duỗi, đứt trẽ bên.
EXTENSOR LUXATION: A CASE REPORT WHO TREATED AT 
VIETNAM LEVEL 2 HOSPITAL – BENTIU UNMISS
ABSTRAC 
Dislocation of the extensor tendon is a rare disease clinically. In August 2019, 
a male patient, whose right 3rd finger got an injuries last 03 week, was presented to 
Vietnam Level 2 Hospital - UNMISS with symptoms: limited right 3rd finger extended, 
dull - pain on palpation at dorsal of metacarpophalangeal joint. The diagnosis was: 
The right extensor tendon of 3rd finger luxation because of the sagittal band rupture. 
Surgical lesions observed in accordance with the initial diagnosis. The sagittal band 
was re-sutured. The post-operative result was excellence. We would like to report this 
rare case.
Key-words: Extensor luxation, sagittal band rupture.
1 Bệnh viện Dã Chiến 2.1; 2 Bệnh viện Dã Chiến 2.2
3 Bệnh viện Quân y 175
Người phản hồi (Corresponding): Nguyễn Thông Phán ([email protected])
Ngày nhận bài: 19/4/2020, ngày phản biện: 6/5/2020
Ngày bài báo được đăng: 30/6/2020
TRAO ĐỔI HỌC TẬP 
117
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trật gân duỗi là bệnh lý ít gặp 
trong tổn thương gân nói chung. Có thể 
gặp do các nguyên nhân: dị tật bẩm sinh, 
thoái hóa gân, viêm khớp và chấn thương. 
Các cơ chế chấn thương gây trật gân: lực 
chấn thương tác động trực tiếp vào khớp 
bàn ngón, gấp mạnh đột ngột, kháng lực 
khi duỗi [2, 6].
Trật gân duỗi di chứng do đứt trẽ 
bên, di chứng sau chấn thương là dạng tổn 
thương rất hiếm gặp trong thực hành lâm 
sàng. Trong nước chưa có nghiên cứu cơ 
bản về loại tổn thương này. Vì vậy, chúng 
tôi xin báo cáo trường hợp này đã được 
điều trị tại Bệnh Viện Dã Chiến Cấp 2 Số 
1 của Việt Nam đang làm nhiệm vụ tại 
phái bộ Liên Hiệp Quốc ở Bentiu – South 
Sudan.
2. BỆNH ÁN BÁO CÁO
Bệnh nhân Khurel Baatar Nyam, 
nam, 31 tuổi, Mongolia.
Vào viện: 16/8/2019, phẫu thuật: 
17/08/2019, ra viện sau mổ 02 ngày.
Bệnh sử: Trước vào viện 03 tuần, 
bệnh nhân bị va đập mu tay phải với vật 
cứng khi đang lao động. Sau tai nạn đau 
buốt vùng mu ngón III tay phải, sưng nề 
nhẹ, hạn chế động tác gấp/duỗi khớp bàn 
ngón III, đã được chẩn đoán: Chấn thương 
phần mềm mu tay phải, điều trị thuốc giảm 
đau giảm nề. Sau tai nạn 03 tuần, vẫn đau 
tức nhẹ vùng mu khớp bàn ngón III tay 
phải, đau tăng khi vận động, đến khám tại 
Bệnh Viện Dã Chiến Cấp 2 Số 1. 
 + Triệu chứng lâm sàng:
Toàn thân: Tỉnh táo, không có 
biểu hiện viêm nhiễm toàn thần, không 
sưng đau các khớp.
Tại chỗ: Vùng mu khớp bàn ngón 
III tay phải nề nhẹ, không nóng đỏ, ấn đau 
tức tại chỗ.
. Khi gấp khớp bàn ngón, gân duỗi 
bị trật về bên trụ.
. Gấp/ duỗi: 900/1700/0 (khớp bàn 
ngón III duỗi không hết tầm)
+ X quang bàn phải: Không có 
hình ảnh tổn thương các xương và mặt 
khớp vùng bàn tay phải.
+ Siêu âm: Hình ảnh phù nề bao 
khớp bàn ngón III tay phải.
 + Chẩn đoán: Trật gân duỗi chung 
ngón III tay phải do đứt trẽ bên quay, di 
chứng sau chấn thương tuần thứ 03.
+ Xử trí: Bệnh nhân được phẫu 
Hình 1: Gân duỗi ngón III tay phải bị trật 
về phía quay (đầu mũi tên)
[Bệnh nhân Khurel Baatar N., 31t, số vv: 
029]
TẠP CHÍ Y DƯỢC THỰC HÀNH 175 - SỐ 22 - 6/2020
118
thuật sau khi vào viện 01 ngày, tê đám rối 
cánh tay. Đường mổ phía mu tay ngang 
khớp bàn ngón I khoảng 3 cm, qua đường 
mổ bộc lộ gân duỗi vị trí này thấy gân duỗi 
ngắn không có tổn thương, đứt trẽ mu tay 
phía ngoài của gân duỗi dài hoàn toàn, gân 
duỗi dài trật về phía trụ. Tiến hành khâu lại 
trẽ bên bằng chỉ Vicryl 4.0 và chỉ Promilen 
5.0. Kiểm tra thấy gân duỗi dài không còn 
bị trật về phía trụ khi gấp duỗi ngón I thụ 
động, đóng da 01 lớp. Sau mổ bệnh nhân 
được bất động nẹp Iselin tư thế duỗi ngón 
trong 01 tuần, tập vận động gấp duỗi chủ 
động ngay khi bỏ nẹp.
Khám lại sau 01 tháng, sẹo mổ 
liền tốt, không viêm dính, ngón I gấp duỗi 
bình thường, không còn các đấu hiệu bất 
thường.
3. BÀN LUẬN
Trật gân duỗi do các nguyên nhân 
nói chung ít gặp. Theo báo cáo của các tác 
giả nước ngoài, tổn thương này có thể gặp 
ở các vận động viên đấm bốc do cơ chế va 
đập trực tiếp và căng gân duỗi quá mức 
khi nắm tay đấm [3], [6]. Ở nước ta rất 
hiếm gặp cơ chế tổn thương này và chưa 
có nghiên cứu báo cáo với số lượng bệnh 
nhân lớn, nên trong chẩn đoán ban đầu có 
thể nhầm với những bệnh lý khác của hệ 
thống khớp bàn ngón với triệu chứng lâm 
sàng tương tự.
Tổn thương hay gặp theo thứ tự: 
ngón III (48%), ngón V (31%), ngón II 
(14%), ngón IV (7%), cũng có khi cùng 
lúc nhiều ngón, rất hiếm gặp ở ngón I [2]. 
Tổn thương thực thể của trật gân duỗi sau 
chấn thương là đứt cánh bên của gân tại vị 
trí khớp bàn ngón. Khi gân duỗi đến một 
mức độ nhất định thì sẽ trật sang bên đối 
diện do trẽ bên còn lành kéo. 
Theo các nghiên cứu của Murray 
(1994), tổn thương thường ở bên quay hơn 
là bên trụ với tỷ lệ 9:1. Tổn thương chia 
làm 3 mức độ:
- Độ I: trẽ bên đụng dập, không 
trật gân.
- Độ II: trẽ bên đứt, trật gân nhưng 
còn nằm trên chỏm xương bàn.
- Độ III: trẽ bên đứt, gân trật hoàn 
toàn khỏi rãnh gân duỗi.
Triệu chứng lâm sàng là đau tức, 
có tiếng kêu tách khi duỗi, gân duỗi lệch 
trụ (do đứt trẽ bên phía quay), hạn chế duỗi, 
dấu hiệu cò súng. Trên siêu âm hay MRI sẽ 
thấy hình ảnh tổn thương gân [5], [6].
TRAO ĐỔI HỌC TẬP 
119
Hình 3. Hình ảnh các gân gấp, gân duỗi và gây chằng và hình ảnh MRI 
của đứt trẽ bên gân duỗi [6], [7].
Hình 4. Các mức tổn thương gân duỗi theo Murray 1994, [5].
Gân duỗi
Trẽ bên
Điểm bám cơ giun và gian cốt
Bao goạt dịch gân gấp
Gân gấp
TẠP CHÍ Y DƯỢC THỰC HÀNH 175 - SỐ 22 - 6/2020
120
Khi đã chẩn đoán xác định trật 
gân duỗi do đứt trẽ bên mu tay thì bệnh 
nhân cần được chỉ định phẫu thuật càng 
sớm càng tốt. Phẫu thuật sớm sẽ tránh hiện 
tượng co rút, xơ dính gân và tổ chức xung 
quanh gây khó khăn khi khâu lại trẽ bên 
mu tay, và ảnh hưởng tới khả năng hồi 
phục vận động sau này [4].
Kỹ thuật khâu tái tạo trẽ bên cũng 
cần phải đảm bảo nguyên tắc tái tạo chắc 
để bệnh nhân tập vận động sớm [1]. Trong 
trường hợp này chúng tôi khâu tái tạo 
bằng chỉ Vicryl 4.0, tăng cường bằng chỉ 
Promilen 5.0, cố định tăng cường bằng nẹp 
Iselin 1 tuần, sau đó hướng dẫn bệnh nhân 
tập vận động ngay để tránh các biến chứng 
cứng khớp, phục hồi sớm chức năng của 
ngón tay.
4. KẾT LUẬN
Trật gân duỗi do chấn thương và 
các nguyên nhân khác rất hiếm gặp trong 
thực tế lâm sàng. Chẩn đoán lâm sàng 
không khó nhưng cần khai thác kỹ cơ chế 
chấn thương 
Phẫu thuật không phức tạp nhưng 
cần đảm bảo nguyên tắc khâu tái tạo vững 
chắc trẽ bên. Vấn đề là phát hiện và xử lý 
sớm tổn thương, tránh xơ dính và co rút 
gân do để lâu.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Jae Hoon Lee, Jong Hun Baek, 
Jung Seok Lee (2017), A Reconstructive 
Stabilization Technique for Nontraumatic 
or Chronic Traumatic Extensor 
Tendon Subluxation, J Hand Surg Am. 
2017;42(1):e61ee65.
2. G. Meric, J. Altinisik and A. 
Atik (2013), Extensor tendon dislocation 
of the hand: Six cases in a family, DOI: 
10.1177/1753193413489083 · Source: 
PubMed.
3. Imai S, Kikuchi K, Matsusue Y 
(2005), Posttraumatic recurrent dislocation 
of extensor pollicis brevis tendon over the 
metacarpophalangeal joint, J Hand Surg 
Am. 2005 Jan;30(1):147-50.
4. Makiko M (2003), Spontaneous 
dislocation of the extensor tendons with 
flexion and ulnar deviation contracture 
of the metacarpophalangeal joint: a case 
report, J Hand Surg. 2003 Jul;8(1):97-101.
5. Murray D, Ryan GM (1994), 
Classification and treatmentn of closed 
sagittal band injuries, J Hand Surg. 1994, 
19 A, 590-4.
6. Robert LB, Donald HL 
(2003), Boxer knukle (injuries of the 
entensor tendon subluxation): diagnosis 
with dynamic US-report of three cases, 
Radiology. 2003,28, pp.642- 648.
7. Young CM, Rayan GM 
(2000), The sagittal band: anatomic and 
biomechanical study, J Hand Surg. 2000, 
25A, 1107-13.