Bài thuyết trình Một số yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng đến chất lượng chẩn đoán trong chụp CT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang

9/6/2019
1
Ộ Ố Ế Ố Ỹ Ậ Ả Ở ẾM T S Y U T K THU T NH HƯ NG Đ N 
CHẤT LƯỢNG CHẨN ĐOÁN TRONG CHỤP CT
Ổ BỤNG CÓ TIÊM THUỐC CẢN QUANG
CN: Phạm Văn Điệp
CN: Nguyễn Quang Trung
Khoa Chẩn đoán hình ảnh-BV Đại học Y Hà Nội
TỔNG QUAN
• Chụp CLVT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang là phương
ẩ ổpháp có giá trị ch n đoán cao trong bệnh lý bụng.
• Giá trị chẩn đoán sau thăm khám phụ thuộc rất nhiều vào
chất lượng hình ảnh thu được sau chụp
• Yêu cầu đặt ra không chỉ chất lượng hình ảnh tối ưu mà
phải đảm bảo được liều chiếu cũng như liều thuốc sử
dụng thấp nhất.
9/6/2019
2
 Mục đích chụp CT có tiêm thuốc (CECT) là phát hiện ra bệnh lý 
ằ ả ổ
THUỐC CẢN QUANG 
b ng cách tăng cường độ tương ph n giữa mô t n thương và các 
mô lành xung quanh.
 Đôi khi, một tổn thương sẽ tăng tỉ trọng so với các mô bình thường 
và trong một số trường hợp tổn thương sẽ là giảm tỷ trọng đối với 
các mô xung quanh trong các thì thăm khám
 Vì vậy điều quan trọng là phải biết là thăm khám được thực hiện 
trong giai đoạn nào tùy thuộc vào bệnh lý mà lâm sàng hướng tới.
CÁC THÌ CỦA CHỤP CLVT 
CÓ TIÊM THUỐC CQ
hinhanhykhoa.com
9/6/2019
3
Mục tiêu đánh giá:
TRƯỚC TIÊM
• Vôi hóa, sỏi ở gan, tụy, thận
• Mỡ trong một số u gan
• Mỡ trong u tuyến (adrenoma)
• Các thâm nhiễm mỡ trong một
số tổn thương ống tiêu hóa
TRƯỚC TIÊM
9/6/2019
4
Thời điểm chụp:
ĐỘNG MẠCH SỚM
• Sau tiêm thuốc 15-20s or ngay sau
khi làm bolustracking
Mục tiêu đánh giá:
• Tổn thương mạch máu: bóc tách, 
chảy máu do tổn thương mạch máu
• U tụy nội tiết (insulinoma) 
‐contrast‐injection‐and‐protocols.html
ĐỘNG MẠCH SỚM
9/6/2019
5
Thời điểm chụp:
• Sau tiêm thuốc 35-40s hoặc 20s sau
khi làm bolustracking
ĐỘNG MẠCH MUỘN
Mục tiêu đánh giá:
• Các tổn thương ở gan: HCC-FNH-
Adenoma
• Tụy: Adenocarcinoma, insulinoma
• Thiếu máu ruột
‐contrast‐injection‐and‐protocols.html
ĐỘNG MẠCH MUỘN
9/6/2019
6
Thời điểm chụp:
TĨNH MẠCH CỬA
• Sau tiêm thuốc 70-80s hoặc 50-60s 
sau khi làm bolustracking
Mục tiêu đánh giá:
• Tăng quang ở nhu mô gan
• Các tổn thương gan ít mạch như nang
gan, abcess gan
‐contrast‐injection‐and‐protocols.html
TĨNH MẠCH CỬA
9/6/2019
7
Thời điểm chụp:
THÌ THẬN
• Sau tiêm thuốc 100s hoặc 80s sau khi
làm bolustracking
Mục tiêu đánh giá:
• Tăng quang toàn bộ nhu mô thận, tủy
thận
• Phát hiện ung thư tế bào thận
‐contrast‐injection‐and‐protocols.html
THÌ THẬN
9/6/2019
8
Thời điểm chụp:
ố
THÌ MUỘN
• Sau tiêm thu c 6 phút
Mục tiêu đánh giá:
• Tăng quang tổn thương xơ hóa, thận và
đường tiết niệu vẫn tăng quang
• Phát hiện ung thư đường mật
• Ung thư tế bào chuyển tiếp ở thận
‐contrast‐injection‐and‐protocols.html
THÌ MUỘN
9/6/2019
9
THỜI 
ĐIỂM 
CHỤP
CÁC 
YẾU TỐ 
ẢNH 
HƯỞNG
TỔNG 
LIÊU 
THUỐC 
CQ
TỐC ĐỘ 
TIÊM
YẾU TỐ 
KHÁC
- Trong các Protocol nước ngoài liều chuẩn được tính theo cân nặng 
LIỀU THUỐC
của bệnh nhân (1.5-2ml/kg cân nặng): 
Weight < 75kg : 100cc 
Weight 75-90kg: 120cc 
Weight > 90kg : 150cc 
ố ề ố- Một s Protocol người ta luôn cho li u t i đa: 150cc áp dụng cho các 
trường hợp thăm khám tìm ung thư tụy hay tìm di căn gan.
‐contrast‐injection‐and‐protocols.html
9/6/2019
10
ĐỘ THANH THẢI CREATININ
https://www.mdcalc.com/creatinine‐clearance‐cockcroft‐gault‐equation
• Khuyến cáo tốc độ tiêm 5ml/s sử dụng kim luồn G18 
khi đá h iá độ h ủ á tổ th
TỐC ĐỘ TIÊM
 n g ng ọc c a c c n ương
• Các trường hợp chỉ cần đánh giá tĩnh mạch cửa thì
không cần hoặc khi điều kiện không cho phép (máy
tiêm, đường truyền)
hinhanhykhoa.com
9/6/2019
11
TỐC ĐỘ TIÊM
Ung thư gan đa ổ trên nền xơ
gan. Sử dụng tiêm với 2 tốc độ
khác nhau 2.5ml/s và 5ml/s 
TỐC ĐỘ TIÊM
Food and Drug Administration (FDA)-approved devices for 
power/pressure injection as below:
 Injection rates for 24G catheters up to 2 ml/s
 Injection rates for 22G catheters up to 4 ml/s
 Injection rates for 20G catheter up to 5 ml/s
 Injection rates for 18G catheter up to 7 ml/s
https://doi.org/10.1016/j.crad.2014.08.004
9/6/2019
12
THỜI ĐIỂM CHỤP
 Thời điểm chụp rất quan trọng để chụp được đúng thì có sự khác biệt
giữa tổn thương và mô lành về sự tương phản thuốc cản quang Iod
- Protocol chúng ta lựa chọn thăm khám phụ thuộc rất nhiều vào chẩn
đoán lâm sàng.
- Thế hệ máy CT 
- Cung lượng tim và thể trạng của bệnh nhân
CT GAN MẬT
Các thì chụp CT gan:
 Plain CT (không cản quang)
 Thì động mạch (35 sec)
 Thì tĩnh mạch cửa (70 sec)
 Thì muộn (3 - 4 phút) 
hinhanhykhoa.com
9/6/2019
13
GAN MẬT
GAN MẬT
9/6/2019
14
https://www.acr.org/‐/media/ACR/Files/RADS/LI‐RADS/LI‐RADS‐2018‐Core.pdf?la=en
TỤY
hinhanhykhoa.com
9/6/2019
15
TỤY
a: pre- contrast b: 35s c: 55s d: 80s
TỤY
a: pre- contrast b: 35s c: 80s
9/6/2019
16
TIẾT NIỆU
TIẾT NIỆU
Chấn thương thận có thoát thuốc thị muộn
hinhanhykhoa.com
9/6/2019
17
CHẤN THƯƠNG
Chấn thương lách chụp thì ĐM-TM
XUẤT HUYẾT 
ổ chảy máu ở đường tiêu hóa 
9/6/2019
18
MẠCH MÁU
BN bị lóc tách động mạch mạc treo tràng trên
 Do máy, trang thiết bị tùy vào từng cơ sở y tế.
 Các yếu tố về tuổi, cân nặng, bệnh lý về tim mạch, mạch 
YẾU TỐ KHÁC
máu,...
 Không đặt được kim luồn theo yêu cầu.
 Kinh nghiệm của BS và kỹ thuật viên ....
hinhanhykhoa.com
9/6/2019
19
Thời gian trễ của thì sau tiêm thuốc phải được xác định bằng 
ế ố
YẾU TỐ KHÁC
cách xem xét ba y u t : 
1. Thời gian tiêm thuốc tương phản.
2. Thời gian đến của thuốc tương phản.
3. Thời gian quét (phụ thuộc vào từng loại máy CT).
 Chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc là phương pháp chẩn đoán
mang lại nhiều giá trị, đặc biệt trong các bệnh lý cấp cứu.
KẾT LUẬN
 Để có kết quả chẩn đoán tốt thì chất lượng hình ảnh sau khi
chụp là rất quan trọng.
 Trang thiết bị và kinh nghiệm của kỹ thuật viên là rất quan trọng.
 Sự phối hợp giữa bác sỹ và kỹ thuật viên
 Việc lựa chọn protocol phù hợp với từng bệnh cảnh và chẩn
đoán lâm sàng cũng phải được chú ý
9/6/2019
20
• 
i j ti d t l ht l
TÀI LIỆU THAM KHẢO
n ec on-an -pro oco s. m
• https://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=safety-radiation
• Split-Bolus MDCT Urography with Synchronous Nephrographic and 
Excretory Phase Enhancement
• How Much Dose Can Be Saved in Three-Phase CT Urography?
• https://www.acr.org/-/media/ACR/Files/RADS/LI-RADS/LI-RADS-
2018-Core.pdf?la=en
hinhanhykhoa.com
9/6/2019
21
XIN CẢM ƠN !