Bài thuyết trình Bảo đảm an toàn người bệnh trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

BẢO ĐẢM AN TOÀN NGƯỜI BỆNH 
TRONG CÁC CƠ SỞ KHÁM BỆNH, 
CHỮA BỆNH
PGS. TS. LƯƠNG NGỌC KHUÊ
CỤC TRƯỞNG CỤC QUẢN LÝ KHÁM, CHỮA BỆNH
BỘ Y TẾ
Các khía
cạnh chất
lượng
Khái niệm
an toàn
người
bệnh
Thực 
trạng 
ATNB
Chỉ đạo 
của Bộ về 
ATNB
Kế hoạch
triển khai
2
Định hướng về chất lượng trong y tế
(Viện Y khoa Hoa Kỳ (2001)
Y tế cần phải:
o An toàn (Safe)
o Hiệu quả (Effective)
o Người bệnh là trung tâm (Patient-
Centered)
o Kịp thời (Timely)
o Hiệu suất cao (Efficient)
o Công bằng (Equitable)
Mô hình của PATH –Tổ chức Y tế Thế giới
Bộ công cụ đánh giá thực thi về cải tiến chất lượng bệnh viện (PATH)
H
iệ
u
q
u
ả
L
â
m
s
à
n
g
H
iệ
u
s
u
ấ
t
H
ư
ớ
n
g
v
ề
n
h
â
n
v
iê
n
Đ
iề
u
h
à
n
h
h
iệ
u
q
u
ả
An toàn
Người bệnh làm trung tâm
Định hướng chất lượng KCB ở các nước đang
phát triển (QAP-USAID)
• Năng lực kỹ thuật
• Tiếp cận dịch vụ
• Hiệu quả
• Quan hệ con người
• Hiệu năng
• Tính liên tục
• An toàn
• Tiện nghi
5
Các khía
cạnh chất
lượng
Khái niệm
về an 
toàn
người
bệnh
Thực 
trạng 
ATNB
Chỉ đạo 
của Bộ về 
ATNB
Kế hoạch
triển khai
6
AN TOÀN NGƯỜI BỆNH 
• Là cung cấp dịch vụ y tế với sự giảm thiểu rủi
ro và nguy hại cho người sử dụng dịch vụ
• Là đảm bảo người bệnh được an toàn trong
quá trình CS, điều trị không để xảy ra các tổn
thương bất ngờ (ngoài diễn tiến bệnh lý)
NGƯỜI BỆNH AN 
TOÀN
1. MÔI TRƯỜNG, 
ĐIỀU KIỆN LÀM 
VIỆC
2. NHÂN VIÊN Y TẾ
3. QLBV VỀ ATNB
4. VĂN HOÁ ATNB
(Moray’s model of the organizational, human and technical 
components of sociotechnical systems – 2000)
Các khía
cạnh chất
lượng
Khái niệm
về an toàn
người
bệnh
Thực
trạng
ATNB
Chỉ đạo 
của Bộ về 
ATNB
Kế hoạch
triển khai
9
“Industrial accident Prevention”, 
1931 - Herbert William Heinrich 
(1886- 1962 )
QUY TẮC HEINRICH VỀ ATNB:
1 TAI BIẾN NẶNG
29 TAI BIẾN NHẸ
300 NGUY CƠ TIỀM ẨN
SỰ CỐ Y KHOA 
Sự cố Y khoa trong phẫu thuật
• Thường nói đến: 
– Phẫu thuật nhầm bên/sai vị trí
– Bỏ quên dị vật trong cơ thể
• Ít được báo cáo:
– Về hô hấp 
– Về huyết động
– Tắc mạch phổi
– Thần kinh
– Mắt
– Cháy nổ/bỏng do thuốc, laser, điện, dao điện
– Ngã từ bàn mổ 
– Ngã từ cáng trong quá trình vận chuyển
– Khác
Vấn đề: AN TOÀN
Institute of Medicine, 2012: IOM.EDU/BESTCARE 
Tử vong do tai nạn ở Mỹ
3.7
16.6
7.5 7.1
0
5
10
15
20
Mỹ Úc Canada Bỉ
%
 t
ổ
n
g
 s
ố
 b
ện
h
 n
h
ân
(*Source: Brennan TA et al., NEJM, 1991; 324:370-6;
TỶ LỆ NB BỊ TAI BIẾN DO SAI SÓT/SỰ CỐ Y KHOA
(Reproduced from Weingart SN et al. BMJ 2000;320;774-777)
Sự cố và nhầm lẫn y khoa theo tuổi
TỶ LỆ NB BỊ TAI BIẾN DO SAI SÓT/SỰ CỐ Y KHOA
Ước tính tại Australia hàng năm:
• 470 000 NB nhập viện gặp sự cố y khoa 
• Tăng 3.3 triệu ngày GB (8%)
• 18000 tử vong 
• 17 000 tàn tật vĩnh viễn
Nguồn: The Quality in Australian Health Care Study
Ross McL Wilson, William B Runciman, Robert W Gibberd, Bernadette T 
Harrison, Liza Newby and John D Hamilton
HẬU QUẢ SAI SÓT, SỰ CỐ Y KHOA
• Anh quốc: Kéo dài ngày nằm viện 2000 triệu 
Bảng/năm; 400 triệu bảng trả tranh chấp và 
khoảng 2400 triệu Bảng bồi thường/năm. 
 Tại Mỹ: Tổng số chi phí giải quyết hậu quả 
của các sự cố và nhầm lẫn y khoa lên tới 
17000-29000 triệu US$/năm. 
 Ngoài ra: NB, công chúng sa sút niềm tin 
đối với các cơ sở y tế. 
HẬU QUẢ SAI SÓT, SỰ CỐ Y KHOA
SỰ CỐ Y KHOA 
SỰ CỐ Y KHOA 
SỰ CỐ Y KHOA 
Sự cố y khoa chạy thận nhân tạo tại Bệnh
viện đa khoa tỉnh Hòa Bình
• Vào hồi 8 giờ 15 phút ngày 29/5/2017 
• 18 người bệnh bị tai biến, trong đó 09 người bệnh tử vong
21
Các khía
cạnh chất
lượng
Khái niệm
về an toàn
người
bệnh
Thực
trạng
ATNB
Chỉ đạo
của Bộ về
ATNB
Kế hoạch
triển khai
22
PHÓ THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ VŨ ĐỨC ĐAM
CHỈ ĐẠO TẠI DỰ DIỄN ĐÀN NĂM 2013
Bộ Y tế và bệnh viện cần:
• QLBV và nâng cao chất lượng KCB
• Tài chính y tế
• Nguồn và chất lượng cán bộ y tế
• Quy tắc ứng xử và đạo đức nghề 
nghiệp
 " để người bệnh được hưởng dịch
vụ y tế chất lượng tốt nhất cùng các
loại thuốc phù hợp, với chi phí hợp
lý”.
Quản lý chất lượng được đề cập là nhiệm
vụ ưu tiên của ngành y tế trong nhiệm kỳ
mới của Bộ trưởng
“Đổi mới toàn diện chất lượng khám, chữa
bệnh, tập trung vào người bệnh, hướng tới hài
lòng người bệnh”.
24
CHỦ TRƯƠNG CHỈ ĐẠO (Đ/V BỘ Y TẾ)
• Quản lý Nhà nước - VBQPPL
Một số Thông tư, Quyết định do Bộ Y tế ban hành liên quan đến chất lượng và an toàn người bệnh
định hướng chiến lược quốc gia và khái niệm về chất lượng, ATNB
• Quy định
Có một hệ thống quy chế, quy trình, hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật áp dụng cho các cơ sở KCB,
nhân viên y tế và các dịch vụ y tế.
• Tài chính
Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam (VSS) phối hợp rà soát hàng quý về sử dụng ngân sách
BHYT và phân bổ vốn
Đề xuất cơ chế thanh toán dựa trên mức điểm đánh giá chất lượng.
• Đạo tạo, báo cáo và giám sát
83 tiêu chí đánh giá chất lượng BV hàng năm, 16 chỉ số đo lường chất lượng BV, 8 tiêu chí đánh
giá ATPT, hướng dẫn chuẩn chất lượng chẩn đoán và điều trị đục thủy tinh thể. Tài liệu đào tạo liên
tục về QLCL-ATNB
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế (VAMS - MOH)
CHỦ TRƯƠNG CHỈ ĐẠO (Đ/V CƠ SỞ KCB)
• Xây dựng kế hoạch
Thông tư 19, 43, Chương trình hành động QG là căn cứ để các bệnh viện xây dựng kế hoạch, 
chiến lược về QLCL và ATNB
• Đào tạo và Quản trị lâm sàng
NVYT không được đào tạo về chất lượng và an toàn ở trường ĐH Đã có chương trình đào tạo liên 
tục dành cho mạng lưới QLCL, chuyên trách QLCL
• Quyền người bệnh
Thực hiện cam kết đồng ý phẫu thuật, thủ thuật và kế hoạch chăm sóc, điều trị.
Thực hiện khảo sát phản hồi, trải nghiệm của người bệnh
• Tuân thủ quy chế, quy trình, hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật
Vai trò và trách nhiệm từng vị trí của NVYT được xác định rõ ràng
Khảo sát tuân thủ quy trình, kiểm định chất lượng lâm sàng chưa tốt
Rà soát thời gian chờ đợi KCB, chuyển khoa, chuyển viện và xuất viện.
BỘ Y TẾ HỌC TẬP VÀ CHIA SẺ KINH NGHIỆM 
QLCL VÀ ATNB
Học tập về QLCL và an toàn người bệnh tại các
nước tiên tiến như Anh, Đức, Mỹ, Pháp, Nhật
QUALITY AND SAFETY IN HEALTHCARE IN 
PARIS, 2014
29
ĐOÀN CÔNG TÁC BỘ Y TẾ THAM DỰ HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH TOÀN CẦU VỀ AN TOÀN 
NGƯỜI BỆNH, 3/2017 TẠI BONN, CHLB ĐỨC
30
Bộ trưởng Bộ Y tế chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam
15/04/2018 | 07:32 AM
|
Tại Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về an toàn người bệnh, Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam Nguyễn Thị Kim Tiến đã có bài phát biểu quan trọng, 
chia sẻ với Hội nghị về những kinh nghiệm và kết quả bước đầu của Việt Nam trong công tác bảo đảm chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh và
an toàn người bệnh.
ĐOÀN CÔNG TÁC BỘ Y TẾ THAM DỰ HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH TOÀN CẦU VỀ 
AN TOÀN NGƯỜI BỆNH, 4/2018 TẠI TOKYO, NHẬT BẢN
HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH TOÀN CẦU VỀ AN TOÀN 
NGƯỜI BỆNH, 4/2018 TẠI TOKYO, NHẬT BẢN
• Thông qua Tuyên bố Tokyo về ATNB:
– Tuyên bố kêu gọi sự cam kết ở cấp độ chính trị cao nhất của Chính 
phủ các nước đối với “Hành động Toàn cầu về An toàn người bệnh” để 
giải quyết những thách thức toàn cầu và quốc gia về an toàn người 
bệnh, nhằm hạn chế tối đa những sự cố và nguy cơ gây ra sự cố y 
khoa có thế phòng tránh được cho tất cả mọi người bệnh và người dân 
khi tiếp cận với hệ thống y tế; 
– Ưu tiên đặt an toàn người bệnh trong các chính sách và chương trình 
của ngành y tế trong các nỗ lực hướng tới bao phủ sức khoẻ toàn dân; 
– Cam kết xây dựng năng lực lãnh đạo và quản lý để hỗ trợ chăm sóc 
lấy người bệnh làm trung tâm, tăng cường các hệ thống ATNB, tạo văn 
hoá an toàn và minh bạch, giáo dục và đào tạo NVYT về ATNB, gắn kết 
người bệnh và GĐ, chia sẻ kiến thức về nguy cơ và thực hành và mô 
hình thành công nhất để tăng hiệu quả và giảm thiểu sự cố xảy ra.
31
THÔNG
TƯ
01/TT-
2013 VỀ
QLCL
XÉT
NGHIỆM
THÔNG
TƯ
19/TT-
2013 VỀ
QLCL
DỊCH
VỤ KCB
QĐ
4858/QĐ-
BYT THÍ
ĐIỂM BỘ
TIÊU CHÍ
CLBV
2013
QĐ
1313 
cải tiến
QTKB,
CT 05, 
09 về
đường
dây
nóng
QĐ
6858/QĐ-
BYT BAN 
HÀNH
CHÍNH
THỨC
BỘ TIÊU
CHÍ
CLBV
2016
QĐ
4276/QĐ-
BYT 
CHƯƠNG 
TRÌNH 
HÀNH 
ĐỘNG QG
VỀ NÂNG 
CAO 
NĂNG LỰC 
QLCL KCB 
ĐẾN NĂM 
2025
QĐ
6859/Q
Đ-BYT
2016 
về
khảo
sát
HLNB
32
Xây dựng các văn bản QLCL
CƠ SỞ PHÁP LÝ CHO VIỆC TRIỂN 
KHAI HOẠT ĐỘNG ATNB
• Luật khám bệnh, chữa bệnh
– Điều 7: Quyền được khám bệnh, chữa bệnh có chất lượng phù hợp 
với điều kiện thực tế - “Được điều trị bằng phương pháp an toàn, hợp 
lý và có hiệu quả theo các quy định chuyên môn kỹ thuật”.
– Điều 73: Xác định người hành nghề có sai sót hoặc không có sai sót 
chuyên môn kỹ thuật 
– Điều 74: Thành lập hội đồng chuyên môn 
– Điều 75: Thành phần, nguyên tắc hoạt động và nhiệm vụ của hội đồng 
chuyên môn 
– Điều 76: Trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa 
bệnh khi xảy ra tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh 
– Điều 77: Xác định mức bồi thường thiệt hại do sai sót chuyên môn kỹ 
thuật gây ra tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh 
Thông tư 19/2013/TT-BYT
Điều 7: Triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn người bệnh và
nhân viên y tế
• Thiết lập chương trình và xây dựng các quy định cụ thể bảo đảm an toàn
người bệnh và nhân viên y tế
• Bảo đảm môi trường làm việc an toàn cho người bệnh, khách thăm và nhân
viên y tế; tránh tai nạn, rủi ro, phơi nhiễm nghề nghiệp.
• Thiết lập hệ thống thu thập, báo cáo sai sót chuyên môn, sự cố y khoa tại các
khoa lâm sàng và toàn bệnh viện, bao gồm báo cáo bắt buộc và tự nguyện.
• Xây dựng quy trình đánh giá sai sót chuyên môn, sự cố y khoa để xác định
nguyên nhân gốc, nguyên nhân có tính hệ thống và nguyên nhân chủ quan
của nhân viên y tế; đánh giá các rủi ro tiềm ẩn có thể xảy ra.
• Xử lý sai sót chuyên môn, sự cố y khoa và có các hành động khắc phục đối
với nguyên nhân gốc, nguyên nhân có tính hệ thống và nguyên nhân chủ
quan để giảm thiểu sai sót, sự cố và phòng ngừa rủi ro.
VBQPPL Quản lý Nhà nước
Thông tư 19/2013/TT-BYT hướng dẫn các BV thiết lập hệ thống
QLCL trong BV và những nội dung trọng tâm về QLCL và ATNB
VBQPPL Quản lý Nhà nước
Đã ban hành Thông tư 43/2018/TT-BYT hướng dẫn phòng
ngừa sự cố y khoa trong cơ sở khám chữa bệnh
VBQPPL Quản lý Nhà nước
Quyết định 4276/QĐ-BYT phê duyệt Chương trình hành động QG
về nâng cao năng lực QLCL KCB giai đoạn đến 2025.
Quy định, quy trình, 
hướng dẫn chuyên môn
1. Các hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên môn
2. Các phác đồ điều trị
3. Tiêu chuẩn chất lượng điều trị
38
Quy định, quy trình, hướng dẫn chuyên môn
Quyết định 7051/QĐ-
BYT ban hành hướng
dẫn XD một số chỉ số
cơ bản đo lường chất
lượng BV, gồm 16 chỉ
số thí điểm
Quy định, quy trình, hướng dẫn chuyên môn
QĐ 4068/QĐ-BYT ban
hành hướng dẫn biên
soạn quy trình chuyên
môn và 26 quy trình thí
điểm
Quy định, quy trình, hướng dẫn chuyên môn
QĐ 7482/QĐ-BYT ban
hành Bộ tiêu chí đánh giá
mức độ an toàn phẫu
thuật gồm 8 tiêu chí
Quy định, quy trình, hướng dẫn chuyên môn
QĐ 7328/QĐ-BYT ban hành hướng dẫn chuẩn chất lượng về chẩn đoán
và điều trị Đục thuỷ tinh thể
Đào tạo-Báo cáo-Giám sát
Ban hành
tài liệu đào
tạo về
QLCL và
ATNB cho
các BV
Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện
• PHIÊN BẢN 1: Quyết
định số 4858/QĐ-BYT 
ngày 3/12/2013
• PHIÊN BẢN 2: Quyết
định số 6858/QĐ-BYT 
ngày 18/11/2016
44
Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện của Bộ Y tế
• Tiêu chí D2.1: Phòng ngừa các nguy co, diễn
biến bất thường xảy ra với người bệnh
• Tiêu chí D2.2: Xây dựng hệ thống báo cáo,
phân tích sự cố y khoa và tiến hành các giải
pháp khắc phục
Một số kết quả sau 5 năm triển khai Bộ tiêu chí
• Điểm trung bình CLBV của các bệnh viện trên toàn quốc
trong 5 năm (nguồn số liệu: ĐG CLBV cuối năm của 63 SYT trên toàn
quốc)
46
2.39 2.44
2.8 2.75 2.77
0
0.5
1
1.5
2
2.5
3
3.5
4
4.5
5
Năm 2013 Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017
Đoàn đánh giá
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH, 
GIẢM QUÁ TẢI BỆNH VIỆN:
Người bệnh đã hài lòng hơn!
 Kết quả khảo sát hài lòng NB trực
tuyến sau 1 năm với trên 1 triệu
phiếu khảo sát: Tỷ lệ hài lòng của 
người bệnh nội trú đạt 75,6%, 
người bệnh ngoại trú đạt 66,3%.
 Kết quả khảo sát độc lập của Tổ 
chức Sáng kiến Việt Nam phỏng 
vấn qua điện thoại sau ra viện 3000 
người bệnh có KQ tỷ lệ hài lòng 
đạt 79,6%
47
KHẢO SÁT ĐỘC LẬP CỦA PAPI
– Chỉ số PAPI công bố năm 2017: người dân hài lòng hơn về dịch
vụ y tế công
– Chỉ số PAPI công bố năm 2018: tiến bộ hết sức rõ rệt!!
– Kết quả khảo sát PAPI mới nhất tháng 4/2018 vừa công bố: 
Tỷ lệ «bôi trơn» trong lĩnh vực KCB đã giảm rõ rệt
«Tỷ lệ người người trả lời cho biết họ đã phải hối lộ nhân viên y tế
tại bệnh viện công tuyến huyện/thành phố giảm từ 17% vào năm
2016 xuống còn 9% năm 2017. Nhìn chung, 33 tỉnh có điểm chỉ số
nội dung này tăng lên so với năm 2016»
48
Nhận xét của Đại biểu Quốc hội và tổ
chức xã hội dân sự
• “Cử tri đánh giá cao chất lượng khám, chữa bệnh
trong thời gian gần đây đã có sự chuyển biến, tiến
bộ rõ rệt và đề nghị Bộ Y tế tiếp tục cải tiến mạnh mẽ
hơn nữa”. 
49
Các khía
cạnh chất
lượng
Khái niệm
về an toàn
người
bệnh
Thực
trạng
ATNB
Chỉ đạo 
của Bộ về 
ATNB
Kế hoạch
triển khai
50
Công cụ
Tiêu chuẩn/
Tiêu chí
Đo lường
Cải tiến
TIẾP TỤC ĐỔI MỚI NÂNG CAO 
CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH
HOẠT ĐỘNG AN TOÀN NGƯỜI BỆNH 
• Là thiết lập hệ thống và các quy trình quản lý
sao cho giảm thiểu tối đa các sai sót và gia
tăng khả năng ngăn chặn kịp thời các sự cố.
Xây dựng hướng dẫn QG theo 6 mục tiêu toàn cầu về ATNB
Xác định
chính xác
người
bệnh
Giao tiếp
hiệu quả
An toàn sử
dụng
thuốc
Phẫu thuật
đúng vị trí, 
ph.pháp và
đúng NB
Giảm nguy
cơ nhiễm
trùng BV
Giảm nguy
cơ và hậu
quả do ngã
54
XIN TRÂN TRỌNG 
CẢM ƠN!