Bài giảng Sinh học đại cương - Chương 3: Sự phân bào và sinh sản của sinh vật - Đồng Huy Giới
Các nội dung chính
Chu kỳ tế bào và quá trình nguyên phân
Giảm phân và quá trình hình thành giao tử
Các hình thức sinh sản ở thực vật
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Sinh học đại cương - Chương 3: Sự phân bào và sinh sản của sinh vật - Đồng Huy Giới", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bài giảng Sinh học đại cương - Chương 3: Sự phân bào và sinh sản của sinh vật - Đồng Huy Giới
![Bài giảng Sinh học đại cương - Chương 3: Sự phân bào và sinh sản của sinh vật - Đồng Huy Giới Bài giảng Sinh học đại cương - Chương 3: Sự phân bào và sinh sản của sinh vật - Đồng Huy Giới](https://s1.tailieuvn.net/xb70nb5jd4llaq8g/thumb/2021/12/02/bai-giang-sinh-hoc-dai-cuong-chuong-3-su-phan-bao-va-sinh-sa_RBLuarYYG8.jpg)
BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Giảng viên: TS. Đồng Huy Giới Đơn vị công tác: Bộ môn Sinh Học – Khoa CNSH Email: dhgioi@vnua.edu.vn BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Các nội dung chính Chu kỳ tế bào và quá trình nguyên phân Giảm phân và quá trình hình thành giao tử Các hình thức sinh sản ở thực vật Chương III. Sự phân bào và sinh sản của sinh vật BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG 3.1. Chu kỳ tế bào và quá trình nguyên phân Khái niệm chu kỳ tế bào: Là một vòng tuần hoàn các sự kiện xảy ra trong một tế bào từ lần phân bào này cho đến lần kế tiếp. Nó được tính từ thời điểm tế bào được hình thành nhờ phân bào của tế bào mẹ và kết thúc bởi sự phân bào để hình thành tế bào mới. Thời gian một chu kỳ tế bào: Phụ thuộc vào loài, thời kỳ sinh trưởng của sinh vật, loại tế bào... Nấm men: 30’ Giai đoạn sớm của phôi người: 15-20’; tế bào ruột 1 ngày 2 lần; tế bào gan 2 lần một năm... BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Các pha của chu kỳ tế bào BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Trạng thái Pha Mô tả Giai đoạn chuẩn bị G1 - Trong pha này tế bào tăng kích thước. Điểm kiểm soát G1 điều khiển các cơ chế giúp cho tế bào chuẩn bị đầy đủ mọi thứ trong G1 rồi mới tiến tới pha S. - Số lượng NST là 2n, ở trạng thái đơn và thực hiện duỗi xoắn S - ADN nhân đôi → NST nhân đôi chuyển từ trạng thái đơn sang trạng thái kép (số lượng NST là 2n). G2 - Tế bào tiếp tục sinh trưởng. Điểm kiểm soát G2 điều khiển các cơ chế giúp cho tế bào chuẩn bị đầy đủ mọi thứ trong G2 rồi mới tiến tới phân chia trong nguyên phân. - NST ở trạng thái kép và bắt đầu đóng xoắn Phân bào M Tế bào ngừng sinh trưởng, toàn bộ năng lượng được tập trung vào việc phân chia tế bào thành hai tế bào con. Ở giữa giai đoạn nguyên phân có một điểm kiểm soát ở kỳ giữa nhằm đảm bảo tế bào đã sẵn sàng hoàn tất quá trình phân bào. BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Là hình thức phân chia của tế bào nhân thực trong đó tế bào con sinh ra có bộ NST giống nhau và giống với tế bào mẹ. Nó xảy ra ở hầu hết các loại tế bào, trong suốt đời sống của sinh vật. Gồm 4 kỳ: Kỳ đầu; kỳ giữa; kỳ sau; kỳ cuối Nguyên phân - Mitosis BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Kỳ đầu (Prophase) NST: NST kép tiếp tục đóng xoắn (ngắn dần lại). Hình thành thoi phân bào: Ở TB động vật, thoi phân bào hình thành từ trung tử; ở tế bào thực vật hình thành từ vi ống. Màng nhân và nhân con tiêu biến. BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Kỳ giữa (Metaphase) - NST kép đóng xoắn cực đại và di chuyển tập trung thành 1 hàng ở mặt phẳng của thoi phân bào. - Tâm động của mỗi NST bám vào tơ phân bào ở cả 2 cực của tế bào (tránh sai lệch trong việc phân chia nhiễm sắc thể ở kỳ sau. BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Kỳ sau (Anaphase) - Cohesin tách ra khỏi nhiễm sắc thể kép cho phép nhiễm sắc thể kép tách ra thành 2 NST đơn (giống hệt nhau) và mỗi NST đơn di chuyển về một cực của tế bào. BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Kỳ cuối (Telophase) BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Phân chia tế bào chất - Ở Tế bào động vật: Màng tế bào thắt dần ở chính giữa để chia tế bào mẹ thành 2 tế bào con; BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG 1 µm Daughter cells New cell wall Cell plate Wall of parent cell Vesicles forming cell plate Phân chia tế bào chất - Ở tế bào thực vật: Hình thành vách ngăn ở chính giữa để chia tế bào mẹ thành 2 tế bào con; BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Từ một tế bào ban đầu, sau 1 lần nguyên phân tạo ra 2 tế bào con có bộ NST giống hệt nhau và giống với tế bào mẹ Kết quả của nguyên phân BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Tăng số lượng tế bào trong cơ thể Thay thế các tế bào già,hoạt động kém hiệu quả bằng thế hệ tế bào mới khỏe mạnh hơn Là cơ sở của việc nhân giống vô tính Ý nghĩa của nguyên phân BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG là hình thức phân bào diễn ra ở tế bào sinh dục chín, gồm 2 lần phân bào liên tiếp nhưng nhiễm sắc thể chỉ nhân đôi có một lần. Bao gồm kì trung gian, lần phân bào I (giảm phân I) và lần phân bào II (giảm phân II). Giảm phân (Meiosis) BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG MITOSIS MEIOSIS Prophase Duplicated chromosome (two sister chromatids) Chromosome replication Chromosome replication Parent cell (before chromosome replication) Chiasma (site of crossing over) MEIOSIS I Prophase I Tetrad formed by synapsis of homologous chromosomes Metaphase Chromosomes positioned at the metaphase plate Tetrads positioned at the metaphase plate Metaphase I Anaphase I Telophase I Haploid n = 3 MEIOSIS II Daughter cells of meiosis I Homologues separate during anaphase I; sister chromatids remain together Daughter cells of meiosis II n n n n Sister chromatids separate during anaphase II Anaphase Telophase Sister chromatids separate during anaphase 2n 2n Daughter cells of mitosis 2n = 6 BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Kỳ đầu I (Prophase I) Kỳ giữa I (Metaphase I) Kỳ sau I (Anaphase I) Kỳ cuối I (Telophase I) Giảm phân I (Meiosis I) BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Giảm phân I (Meiosis I) Kỳ cuối I Kỳ sau I Kỳ giữa I Kỳ đầu I BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Giảm phân II (Meiosis II) Kỳ đầu II Kỳ sau II Kỳ giữa II Kỳ cuối II BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Từ một tế bào mẹ, kết thúc giảm phân tạo ra 4 tế bào con có bộ NST đơn bội (n) Tạo ra giao tử đơn bội, nhờ đó bộ NST lưỡng bội của loài được phục hồi trong thụ tinh. TĐC trong giảm phân tạo ra vô số các biến dị tổ hợp, là nguồn nguyên liêu thứ cấp phong phú của chọn giống và tiến hoá. Kết quả và ý nghĩa của giảm phân BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên Bằng củ, bằng thân, bằng rễ, bằng lá. Sinh sản sinh dưỡng nhân tạo Giâm cành Chiết cành Ghép cành Nuôi cấy mô Các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở TV BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG Sinh sản ở thực vật hạt kín BÀI GIẢNG MÔN: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG
File đính kèm:
bai_giang_sinh_hoc_dai_cuong_chuong_3_su_phan_bao_va_sinh_sa.pdf