Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 12: Vấn đề gia đình trong quá trình xây dựng CNXH
B. NỘI DUNG
1. Gia đình và mối quan hệ giữa gia đình và xã hội
2. Những điều kiện và tiền đề xây dựng gia đình trong CNXH
3. Những định hướng cơ bản và một số vấn đề đặt ra để xây dựng gia đình ở nước ta hiện nay
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 12: Vấn đề gia đình trong quá trình xây dựng CNXH", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 12: Vấn đề gia đình trong quá trình xây dựng CNXH
![Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 12: Vấn đề gia đình trong quá trình xây dựng CNXH Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 12: Vấn đề gia đình trong quá trình xây dựng CNXH](https://s1.tailieuvn.net/xb70nb5jd4llaq8g/thumb/2021/12/02/bai-giang-chu-nghia-xa-hoi-khoa-hoc-chuong-12-van-de-gia-din_aBZhTgHnQB.jpg)
1 CH ƯƠ NG 12 VẤN Đ Ề GIA Đ ÌNH TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CNXH Th.s Nguyễn V ă n Thiện Bộ môn: Chủ nghĩa xã hội khoa học 2 A. MỤC Đ ÍCH, YÊU CẦU Nắm được cơ sở lý luận về gia đình và mối quan hệ giữa gai đình với XH. Hiểu được chức năng cơ bản của gia đình và điều kiện xây dựng gia đình dưới CNXH. Nắm được những định hướng cơ bản nhằm xây dựng gia đình văn hoá ở nước ta. 3 B. NỘI DUNG 1. Gia đ ình và mối quan hệ giữa gia đ ình và xã hội 2. Những đ iều kiện và tiền đ ề xây dựng gia đ ình trong CNXH 3. Những đ ịnh h ư ớng c ơ bản và một số vấn đ ề đ ặt ra đ ể xây dựng gia đ ình ở n ư ớc ta hiện nay 4 1. Gia đ ình và mối quan hệ giữa gia đ ình và xã hội 1.1 Khái niệm gia đ ình 1.1.1 Định nghĩa gia đ ình 5 Khái niệm gia đ ình 1.1.1 Định nghĩa gia đ ình GIA Đ ÌNH HÔN NHÂN HUYẾT THỐNG NUÔI D Ư ỠNG GIÁO DỤC MÔI TR Ư ỜNG GIÁO DỤC - V Ă N HÓA C Ơ CẤU THIẾT CHẾ XÃ HỘI TỔ CHỨC KINH TẾ - TIÊU DÙNG VỢ CHỒNG CHA MẸ CON CÁI GIỮA CÁC THÀNH VIÊN TRONG GIA Đ ÌNH 6 Khái niệm về gia đ ình Là một hình thức cộng đ ồng XH đ ặc biệt, đư ợc hình thành, duy trì và củng cố trên c ơ sở hai mối quan hệ hôn nhân và huyết thống, quan hệ nuôI d ư ỡng giáo dục giữa các thành viên trong gia đ ình Xét rộng h ơ n gia đ ình không chỉ là đơ n vị tình cảm tâm lý mà còn là tổ chức kinh tế tiêu dùng (sở hữu, sản xuất thu nhập và tiêu dùng), là một môi tr ư ờng giáo dục v ă n hoá (v ă n hóa gia đ ình, v ă n hoá cộng đ ồng), là một c ơ cấu thiết chế XH (gia đ ình có c ơ cấu và cách thức vận đ ộng riêng) 7 GIA Đ ÌNH GIA Đ ÌNH PUNALUAN (BẠN THÂN) GIA Đ ÌNH TẬP THỂ Trong XHCN GIA Đ ÌNH MỘT VỢ MỘT CHỒNG GIA Đ ÌNH CÁ THỂ Trong XH TBCN Trong XH PK Trong XH chiếm hữu nô lệ GIA Đ ÌNH HUYẾT TỘC (DÒNG MÁU) GIA Đ ÌNH Đ ỐI NGẪU (CẶP Đ ÔI) 8 1. Gia đ ình và mối quan hệ giữa gia đ ình và xã hội 1.1 Khái niệm gia đ ình 1.1.2 Đặc tr ư ng và các mối quan hệ c ơ bản của gia đ ình 9 Hôn nhân và quan hệ hôn nhân là quan hệ c ơ bản của sự hình thành, tồn tại và phát triển gia đ ình Huyết thống và quan hệ huyết thống là quan hệ đ ặc tr ư ng c ơ bản của gia đ ình Gia đ ình có quan hệ quần tụ trong trong một không gian sinh tồn (hang đ á, mái nhà) Gia đ ình có quan hệ nuôi d ư ỡng, ch ă m sóc giữa các thành viên và thế hệ thành viên trong gia đ ình 1.1.2 Đặc tr ư ng và các mối quan hệ c ơ bản của gia đ ình 10 Đặc tr ư ng và các mối quan hệ trong gia đ ình 1.1.2 Đặc tr ư ng và các mối quan hệ c ơ bản của gia đ ình GIA Đ ÌNH QUAN HỆ QUẦN TỤ QUAN HỆ NUÔI D Ư ỠNG HÔN NHÂN & Q. H HÔN NHÂN HUYẾT THỐNG & Q. H HUYẾT THỐNG 11 1. Gia đ ình và mối quan hệ giữa gia đ ình và xã hội 1.2 Vai trò, vị trí và quan hệ giữa gia đ ình với xã hội 1.2.1 Sự phát triển của XH quy đ ịnh hình thái, quy mô và kết cấu của gia đ ình 12 Gia đ ình là tế bào của XH: nói lên gia đ ình và XH có mối quan hệ mật thiết với nhau, giống nh ư sự t ươ ng tác hữu c ơ của quá trình trao đ ổi chất duy trì sự sống giữa tế bào và c ơ thể sinh vật. Trình đ ộ phát triển kinh tế xã hội quyết đ ịnh tính chất, quy mô, cấu trúc và hình thức gia đ ình 1.2.1 Sự phát triển của XH quy đ ịnh 13 Trình đ ộ KT - XH quyết đ ịnh đ ến hình thức gia đ ình 1.2.1 Sự phát triển của XH quy đ ịnh PTSX xã hội chủ nghĩa PTSX t ư bản chủ nghĩa PTSX phong kiến PTSX chiếm hữu nô lệ PTSX cộng sản nguyên thuỷ GIA Đ ÌNH BẤT BÌNH Đ ẲNG (NAM - NỮ) GĐ BÌNH Đ ẲNG (NAM - NỮ) GĐ BÌNH Đ ẲNG (NAM - NỮ) 14 Hai loại sản xuất quyết đ ịnh xã hội phát triển 1.2.1 Sự phát triển của XH quy đ ịnh Trình đ ộ phát triển của Lao đ ộng XH PHÁT TRIỂN Trình đ ộ Phát triển của Gia đ ình 15 Gia đ ình là cầu nối mọi thành viên trong gia đ ình với xã hội 1.2.1 Sự phát triển của XH quy đ ịnh Cá NHÂN (thành viên của gia đ ình) GIA Đ ÌNH XÃ HỘI 16 Con ng ư ời, tr ư ớc khi là con ng ư ời XH đ ều là thành viên của gia đ ình do gia đ ình sinh ra, nuôi d ư ỡng, giáo dục, rèn luyện mà thành Các thông tin XH đ ến cá nhân thông qua gia đ ình Xã hội nhận thức đ ầy đ ủ và toàn diện h ơ n về con ng ư ời khi biết rõ hoàn cảnh gia đ ình của ng ư ời ấy 1.2.1 Sự phát triển của XH quy đ ịnh 17 Nghĩa vụ và quyền lợi XH của mỗi ng ư ời đư ợc thực hiện với sự hợp tác chung của các thành viên trong gia đ ình Gia đ ình là tổ ấm thân yêu, đ em lại hạnh phúc cho mỗi ng ư ời 1.2.1 Sự phát triển của XH quy đ ịnh Trong gia đ ình cá nhân đư ợc đ ùm bọc về vật chất và giáo dục về tâm hồn Mọi ng ư ời trong gia đ ình có n ơ i đ ồng tâm, đ ồng cảm, nâng đ ỡ nhau suốt đ ời 18 1. Gia đ ình và mối quan hệ giữa gia đ ình và xã hội 1.2 Vai trò, vị trí và quan hệ giữa gia đ ình với xã hội 1.2.2 Các chức n ă ng xã hội c ơ bản của gia đ ình 19 1.2.2 Các chức n ă ng xã hội c ơ bản của gia đ ình CHỨC N Ă NG XÃ HỘI C Ơ BẢN CỦA GIA Đ ÌNH TÁI TẠO RA CON NG Ư ỜI (SINH Đ Ẻ) TỔ CHỨC TỐT Đ ỜI SỐNG GIA Đ ÌNH (KINH TẾ) GIÁO DỤC (NUÔI DẬY) THỎA MÃN NHU CẦU TÂM - SINH LÝ (TÌNH CẢM) Hành vi ứng xử trong gia đ ình và XH Tâm lý lứa tuổi, thế hệ Quan hệ giới, giới tính Giáo dục thẩm mỹ, ý thức cộng đ ồng Giáo dục đ ạo đ ức, lối sống, nhân cách Giáo dục tri thức, kinh nghiệm Hoạt đ ộng chi tiêu trong gia đ ình Hoạt đ ộng sản xuất – kinh doanh Cung cấp lực l ư ợng sản xuất cho XH Duy trì nòi giống Tái sản xuất ra con ng ư ời 20 2. Những đ iều kiện và tiền đ ề xây dựng gia đ ình trong chủ nghĩa xã hội Có 2 đ iều kiện và tiền đ ề 2.1 Điều kiện và tiền đ ề kinh tế xã hội 2.2 Điều kiện và tiền đ ề chính trị và v ă n hóa xã hội 21 Xoá bỏ chế đ ộ t ư hữu Xác lập quan hệ sản xuất mới - XHCN Xoá bỏ c ơ sở kinh tế của tình trạng bất bình đ ẳng giữa các thành viên, các thế hệ trong gia đ ình Đẩy mạnh sự chuyển biến từ gia đ ình truyền thống sang gia đ ình hạt nhân theo đ ịnh h ư óng XHCN Đ IỀU KIỆN, TIỀN Đ Ề XÂY DỰNG GIA Đ ÌNHTRONG CNXH 2. Những đ iều kiện và tiền đ ề. ĐIỀU KIỆN, TIỀN Đ Ề KINH TẾ XÃ HỘI ĐIỀU KIỆN, TIỀN Đ Ề CHÍNH TRỊ VÀ V Ă N HÓA XÃ HỘI Xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật trong đ ó có luật hôn nhân và gia đ ình Đảm bảo lợi ích của các thành viên trong gia đ ình ( đ ặc biệt là phụ nữ, trẻ em) Phát triển giáo dục đ ào tạo, KH - CN, nâng cao dân trí, phát huy khả n ă ng mỗi ng ư ời, làm c ơ sở xây dựng gia đ ình bình đ ẳng Xây dựng và thực hiện chính sách về dân số, KHHGĐ, bảo hiểm XHtạo đ /k xd GĐVH 22 3. Những đ ịnh h ư ớng c ơ bản và một số vấn đ ề đ ặt ra đ ể xây dựng gia đ ình ở n ư ớc ta hiện nay 3.1 Những đ ịnh h ư ớng c ơ bản đ ể xây dựng gia đ ình mới ở n ư ớc ta hiện nay 23 3. Những đ ịnh h ư ớng c ơ bản. GIA Đ ÌNH HOÀ THUẬN, XÂY DỰNG TỐT CÁC QUAN HỆ VỚI CỘNG Đ ỒNG, THIẾT CHẾ, TỔ CHỨC NGOÀI GIA Đ ÌNH XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH MỚI TRÊN C Ơ SỞ CÁC THÀNH VIÊN TRONG GIA Đ ÌNH CÓ QUAN HỆ BÌNH Đ ẲNG, CÓ TRÁCH NHIỆM, CÙNG CHIA SẺ CÔNG VIỆC GIA Đ ÌNH XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH MỚI TRÊN C Ơ SỞ HÔN NHÂN TỰ NGUYỆN TIẾN BỘ Đ ẢM BẢO QUYỀN TỰ DO KẾT HÔN VÀ LY HÔN KẾ THỪA, GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ TỐT Đ ẸP CỦA GIA Đ ÌNH TRUYỀN THỐNG, TIẾP THU NHỮNG TIẾN BỘ CỦA THỜI Đ ẠI VỀ GIA Đ ÌNH NHỮNG Đ ỊNH H Ư ỚNG C Ơ BẢN Đ Ể XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH MỚI Ở N Ư ỚC TA HIỆN NAY 24 3. Những đ ịnh h ư ớng c ơ bản và một số vấn đ ề đ ặt ra đ ể xây dựng gia đ ình ở n ư ớc ta hiện nay 3.2 Một số nội dung chủ yếu xây dựng gia đ ình mới ở n ư ớc ta hiện nay 3.2.1 Thực trạng gia đ ình Việt Nam hiện nay 25 Gia đ ình VN đư ợc hình thành phát triển với những chuẩn mực giá trị tốt đ ẹp, góp phần xây dựng bản sắc v ă n hoá dân tộc Là nhân tố quan trọng trong sự phát triển của đ ất n ư ớc Kinh tế hộ gia đ ình góp phần quan trọng trong việc duy trì sự t ă ng tr ư ởng tổng thu nhập quốc dân hàng n ă m Ngày càng có nhiều gia đ ình v ă n hoá, khu v ă n hoá Công tác dân số, KHHGĐ, bảo vệ ch ă m sóc giáo dục trẻ em đ ạt đư ợc nhứng thành tích đ áng kể Bình đ ẳng giới, vai trò phụ nữ ngày càng đư ợc đ ề cao THỰC TRẠNG GIA Đ ÌNH VIỆT NAM HIỆN NAY NHỮNG Đ IỀU TÍCH CỰC NHỮNG Đ IỂM HẠN CHẾ Việc thực hiện luật hôn nhân và gia đ ình còn nhiều thiếu sót và bất cập Nhiều giá trị đ ạo đ ức truyền thống tót đ ẹp của gia đ ình bị xuống cấp, xung đ ột, mâu thuẫn gia đ ình, tệ nạn xã hội thâm nhập vào gia đ ình có chiều h ư ớng phát triển Nhiều gia đ ình đ ang phải gánh chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh Công tác xoá đ ói, giảm nghèo ở một số đ ịa ph ươ ng kết quả ch ư a vững chắc Chuyển h ư ớng ngành nghề trong các hộ gia đ ình trong quá trình đ ô thị hoá ch ư a đư ợc quan tâm đ úng mức 26 3. Những đ ịnh h ư ớng c ơ bản và một số vấn đ ề đ ặt ra đ ể xây dựng gia đ ình ở n ư ớc ta hiện nay 3.2 Một số nội dung chủ yếu xây dựng gia đ ình mới ở n ư ớc ta hiện nay 3.2.2 Chuẩn mực (tiêu chí) xây dựng gia đ ình v ă n hóa ở n ư ớc ta hiện nay 27 TIÊU CHÍ XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH V Ă N HOÁ Ở N Ư ỚC TA HIỆN NAY TIẾN BỘ BÌNH Đ ẲNG NO ẤM ÍT CON Mỗi cặp vợ chồng chỉ có một hoặc hai con Để có đ iều kiện nuôi d ư ỡng cho tốt Do kết quả lao đ ộng chính đ áng của gia đ ình Động viên làm giàu chính đ áng Vừa thể hiện dân chủ, vừa đ ảm bảo nền nếp gia đ ình Bình đ ẳng giữa các thành viên trong mọi lĩnh vực Tiến bộ của gia đ ình trên c ơ sở mọi thành viên thực hiện nhiệm vụ gia đ ình và xã hội tốt Tiến bộ gia đ ình không tách rời tiến bộ XH HẠNH PHÚC BỀN VỮNG Là kết quả của no ấm, bình đ ẳng, tiến bộ Thể hiện ở những nét đ ẹp hàng ngày của đ ời sống gia đ ình Do ý thức và hành đ ộng của mỗi thành viên trong gia đ ình Giảm thiểu ly hôn và tan vỡ gia đ ình 28 3. Những đ ịnh h ư ớng c ơ bản và một số vấn đ ề đ ặt ra đ ể xây dựng gia đ ình ở n ư ớc ta hiện nay 3.2 Một số nội dung chủ yếu xây dựng gia đ ình mới ở n ư ớc ta hiện nay 3.2.3 Ph ươ ng h ư ớng xây dựng gia đ ình v ă n hoá ở n ư ớc ta 29 3.2.3 Ph ươ ng h ư ớng xây dựng gia đ ình v ă n hoá ở n ư ớc ta PH ƯƠ NG H Ư ỚNG XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH V Ă N HÓA Ở N Ư ỚC TA QUAN TÂM H Ơ N NŨA Đ ẾN PHỤ NỮ VÀ SỰ NGHIỆP GIẢI PHÓNG PHỤ NỮ TỔNG KẾT PHONG TRÀO XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH V Ă N HOÁ NHÀ N Ư ỚC CÓ HỆ THỐNG CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH VIỆT NAM TUYÊN TRUYỀN LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA Đ ÌNH Đ ẾN TỪNG GIA Đ ÌNH CHÚ Ý H Ơ N NỮA TUYÊN TRUYỀN VÀ Đ ỊNH H Ư ỚNG THÔNG TIN VỀ GIA Đ ÌNH TÍCH CỰC VÀ CÓ V Ă N HOÁ TRONG GIẢI QUYẾT VẤN Đ Ề LY HÔN KẾT HỢP CÁC LỰC L Ư ỢNG TRONG XÃ HỘI Đ Ể XÂY DỰNG GIA Đ ÌNH V Ă N HOÁ 30 CẢM Ơ N SỰ THEO DÕI CỦA CÁC BẠN!
File đính kèm:
bai_giang_chu_nghia_xa_hoi_khoa_hoc_chuong_12_van_de_gia_din.ppt