Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 10: Vấn đề dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội
A. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:
Cung cấp cho người học những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc, cơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta. Từ đó giúp người học nâng cao nhận thức về vấn đề dân tộc, vị trí vai trò của vấn đề dân tộc trong xã hội chủ nghĩa
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 10: Vấn đề dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 10: Vấn đề dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội
![Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 10: Vấn đề dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 10: Vấn đề dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội](https://s1.tailieuvn.net/xb70nb5jd4llaq8g/thumb/2021/12/02/bai-giang-chu-nghia-xa-hoi-khoa-hoc-chuong-10-van-de-dan-toc_ewZ29872I8.jpg)
1 CH ƯƠ NG 10 VẤN Đ Ề DÂN TỘC TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Th.s Phạm Hoàng Giang Bộ môn: Chủ nghĩa xã hội khoa học 2 A. MỤC Đ ÍCH, YÊU CẦU: Cung cấp cho ng ư ời học những quan đ iểm c ơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đ ề dân tộc, c ơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách dân tộc của Đảng và Nhà n ư ớc ta. Từ đ ó giúp ng ư ời học nâng cao nhận thức về vấn đ ề dân tộc, vị trí vai trò của vấn đ ề dân tộc trong xã hội chủ nghĩa 3 B. Nội dung 4 Vấn đ ề dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Vấn đ ề dân tộc ở Việt Nam Khái niệm dân tộc và đ ặc tr ư ng củadân tộc Nội dung C ươ ng lĩnh dân tộc Quan hệ giữa dân tộc và giai cấp C ơ sở lý luận và thực tiễn đ ể Lênin đư a ra C ươ ng lĩnh dân tộc Những đ ặc đ iểm c ơ bản của dân tộc Việt Nam Chính sách dân tộc của Đảng và Nhà n ư ớc ta hiện nay C ươ ng lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác – Lênin Chủ nghĩa Mác – Lênin về dân tộc và quan hệ dân tộc 5 1. Dân tộc và quan hệ giữa vấn đ ề dân tộc và vấn đ ề giai cấp 1.1. Khái niệm dân tộc và đ ặc tr ư ng của dân tộc Quá trình hình thành cộng đ ồng dân tộc trong lịch sử Bộ lạc Thị tộc Bộ tộc Dân tộc CSNT c CHNL & PK TBCN KINH TẾ – XÃ HỘI THỜI GIAN 6 Dân tộc và đ ặc tr ư ng của dân tộc Dân tộc – quốc gia Dân tộc – tộc ng ư ời Cộng đ ồng về ngôn ngữ Các đ ặc đ iểm chung thuộc về v ă n hoá - ý thức tự giác tộc ng ư ời Có chung ph ươ ng thức sinh hoạt kinh tế Có lãnh thổ chung Có ngôn ngữ giao tiếp chung Có nét tâm lý chung 7 Khái niệm dân tộc (quốc gia) Dân tộc là một hình thức cộng đ ồng ng ư ời ổn đ ịnh, đư ợc hình thành trong lịch sử, dựa trên c ơ sở cộng đ ồng về tiếng nói,về lãnh thổ, về ph ươ ng thức sinh hoạt kinh tế và v ă n hoá. 8 Sự ra đ ời của dân tộc Phương Tây Phương thức sản xuất tư bản ra đời, kinh tế hàng hóa phát triển xoá bỏ tình trạng cát cứ địa phương, sụp đổ hàng rào ngăn cách giữa các bộ tộc Dân tộc TBCN Ph ươ ng Đông Ph ươ ng thức sản xuất châu á, đ ặc đ iểm nền kinh tế trồng lúa n ư ớc, nhà n ư ớc chuyên chế ph ươ ng Đông Liên kết chặt chẽ giữa các thị tộc, bộ lạc, dân tộc ra đ ời sớm Dân tộc tiền TBCN 9 1.2 Quan hệ giữa vấn đ ề dân tộc và vấn đ ề giai cấp Vấn đ ề giai cấp Vấn đ ề dân tộc Bóc lột giai cấp kéo theo bóc lột dân tộc Quan hệ giai cấp bình đ ẳng hay bất bình đ ẳng kéo theo quan hệ dân tộc bình đ ẳng hoặc bất bình đ ẳng. Phong trào dân tộc bị chi phối bởi phong trào giai cấp. Quyết đ ịnh PH ƯƠ NG DIỆN THỨ NHẤT 10 1.2 Quan hệ giữa vấn đ ề dân tộc và vấn đ ề giai cấp Vấn đ ề dân tộc Vấn đ ề giai cấp -Trên c ơ sở kinh tế - xã hội và cùng với sự chín muồi của các yếu tố tộc ng ư ời, dân tộc mới ra đ ời. Giải quyết vấn đ ề dân tộc góp phần thúc đ ẩy hoặc kìm hãm cuộc đ ấu tranh giai cấp. có tính đ ộc lập t ươ ng đ ối PH ƯƠ NG DIỆN THỨ HAI 11 Kết luận Trong thời đ ại ngày nay, cuộc đ ấu tranh giải phóng các dân tộc bị áp bức bảo vệ đ ộc lập dân tộc không tách rời cuộc đ ấu tranh giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân dân lao đ ộng chống lại giai cấp t ư sản. Mặt khác, giai cấp công nhân muốn giải phóng mình phải đ ồng thời phải giải phóng toàn xã hội, toàn dân tộc, phải trở thành giai cấp dân tộc. Chủ nghĩa yêu n ư ớc chân chính thống nhất với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân. 12 1.3. Hai xu h ư ớng khách quan của phong trào dân tộc trong CNTB Xu híng 1 Xu hướng thøc tØnh ý thøc d©n téc h×nh thµnh c¸c quèc gia d©n tộc độc lập Xu híng 2 Xu hướng xÝch l¹i gần nhau giữa c¸c d©n téc h×nh thµnh liªn hiÖp gi÷a c¸c d©n téc. Sự phát triển của dân tộc 13 Biểu hiện của hai xu h ư ớng dân tộc trong thời đ ại ngày nay Trong điều kiện của chủ nghĩa xã hội: hai xu hướng tác đ ộng cùng chiều, bổ sung hỗ trợ cho nhau và diễn ra trong từng dân tộc, trong cả quốc gia và đụng chạm đến tất cả các quan hệ dân tộc ( về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội... ). Trên phạm vi thế giới, sự thức tỉnh ý thức dân tộc đ ang làm bùng lên phong trào đấu tranh đòi giải phóng dân tộc tộc của các dân tộc bị áp bức chống chủ nghĩa đ ế quốc và chủ nghĩa thực dân dưới mọi hình thức, đấu tranh chống kỳ thị dân tộc, phân biệt chủng tộc. 14 2. C ươ ng lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác-Lênin V.I Lênin : Các dân tộc hoàn toàn bình đ ẳng; các dân tộc đư ợc quyền tự quyết; liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc lại V.I Lênin, “Về quyền dân tộc tự quyết”, Toàn tập, Tập 25, Nxb Tiến bộ, M, tr375 . 15 2.1 Cở sở lý luận và thực tiễn đ ể V.I Lênin đư a ra c ươ ng lĩnh dân tộc C ƯƠ NG LĨNH DÂN TỘC Quan đ iểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, giữa giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp. Mối quan hệ giữa hai xu h ư ớng khách quan của phong trào dân tộc trong giai đ oạn đ ế quốc chủ nghĩa . Kinh nghiệm của phong trào đ ấu tranh giải phóng dân tộc chống CNĐQ vào những n ă m đ ầu thế kỷ XX. yêu cầu khách quan cần khắc phục CNDT đ ể đ oàn kết, thống nhất các lực l ư ợng cách mạng ở n ư ớc Nga vào những n ă m đ ầu thế kỷ XX. 16 C ươ ng lĩnh dân tộc Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc lại Các dân tộc đư ợc quyền tự quyết Các dân tộc hoàn toàn bình đ ẳng Quan hệ hợp tác hữu nghị Tự do phân lập Tự do Liên hiệp Mục đ ích đ ấu tranh của giai cấp công nhân thế giới Tự nguyện, bình đ ẳng, tôn trọng lợi ích các dân tộc 2.1 Nội dung c ươ ng lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác – Lênin 17 Nội dung Các dân tộc dù lớn hay nhỏ, phát triển ở trình đ ộ cao hay thấp đ ều đư ợc tôn trọng và đ ối xử nh ư nhau, có quyền lợi và nghĩa vụ ngang nhau trên tất cả các lĩnh vực của đ ời sống xã hội Không một dân tộc nào đư ợc giữ đ ặc quyền, đ ặc lợi về kinh tế, chính trị, v ă n hoá. Không một dân tộc nào đư ợc quyền đ i áp bức, bóc lột dân tộc khác Các dân tộc hoàn toàn bình đ ẳng 18 Ý NGHĨA CỦA BÌNH Đ ẲNG DÂN TỘC Bỡnh đẳng dõn tộc là quyền thiờng liờng của dõn tộc và là mục tiờu phấn đấu của cỏc dõn tộc trong sự nghiệp giải phúng. Nú là cơ sở để thực hiện quyền dõn tộc tự quyết và xõy dựng mối quan hệ hữu nghị hợp tỏc giữa cỏc dõn tộc . 19 Các dân tộc đư ợc quyền tự quyết Là quyền làm chủ của một dân tộc, tự mình quyết đ ịnh vận mệnh của dân tộc mình Tự do phân lập Tự nguyện liên hiệp Tự nguyện, bình đ ẳng, tôn trọng lợi ích các dân tộc 20 Nguyên tắc giải quyết quyền tự quyết dân tộc Xem xét việc giải quyết vấn đề dân tộc tự quyết phải đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân. ủng hộ các phong trào tiến bộ, phù hợp với lợi ích chính đ áng của giai cấp công nhân và nhân dân lao đ ộng. Chống việc lợi dụng vấn đ ề dân tộc đ ể can thiệp vào công việc nội bộ của dân tộc khác. 21 Ý NGHĨA CỦA QUYỀN DÂN TỘC TỰ QUYẾT Quyền dân tộc tự quyết là sự phản ánh quyền bình đ ẳng dân tộc, là c ơ sở đ ể đ oàn kết công nhân và nhân dân lao đ ộng các dân tộc. 22 Liên hiệp công nhân các dân tộc lại Giai cấp công nhân thuộc các dân tộc khác nhau đều thống nhất, đ oàn kết, hợp tác giúp đ ỡ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung vì sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc. 23 Ý NGHĨA CỦA LIÊN HIỆP CÔNG NHÂN CÁC DÂN TỘC - Phản ánh đư ợc sự thống nhất về bản chất của phong trào đ ấu tranh giải phóng dân tộc và phong trào đ ấu tranh giải phóng giai cấp công nhân. - Là c ơ sở, hạt nhân cho sự đ oàn kết, thống nhất nhân dân lao đ ộng các n ư ớc, các dân tộc, các lực l ư ợng cách mạng và tiến bộ trên thế giới đ ấu tranh cho hoà bình, tiến bộ, đ ộc lập dân tộc, chủ nghĩa xã hội. - Là giải pháp hữu hiệu thực hiện quyền bình đ ẳng và tự quyết dân tộc. - Gắn kết ba nội dung trong c ươ ng lĩnh thành một chỉnh tể thống nhất. 24 KẾT LUẬN C ươ ng lĩnh dân tộc là một bộ phận trong c ươ ng lĩnh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao đ ộng trong sự nghiệp đ ấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp; là c ơ sở lý luận xây dựng đư ờng lối, chính sách dân tộc của các đ ảng cộng sản và nhà n ư ớc xã hội chủ nghĩa. 25 3.Vấn đ ề dân tộc ở Việt Nam 3.1. Đặc đ iểm c ơ bản của dân tộc Việt Nam Quá trình hình thành dân tộc Việt Nam Tự nguyện liên kết Đặc đ iểm Nền kinh tế trồng lúa n ư ớc Chống ngoại xâm Dân tộc Việt Nam Kinh tế Lãnh thổ Ngôn ngữ V ă n hoá, tâm lý 26 Đặc đ iểm dân tộc Việt Nam Việt Nam là một quốc gia đ ộc lập, thống nhất, gồm nhiều dân tộc. Số l ư ợng các dân tộc có sự chênh lệch. Các dân tộc phân bố không đ ều, sống xen kẽ là chủ yếu, không có dân tộc nào có lãnh thổ riêng Các dân tộc ở n ư ớc ta đ ều có bản sắc v ă n hoá riêng tạo nên sự thống nhất trong đ a dạng của nền v ă n hoá Việt Nam. Các dân tộc ở n ư ớc ta vốn có truyền thống đ oàn kết lâu đ ời trong cộng đ ồng quốc gia dân tộc Việt Nam. Các dân tộc th ư ờng c ư trú ở những đ ịa bàn có vị trí quan trọng cả về kinh tế, chính trị, an ninh quốc phòng, môi tr ư ờng sinh thái. Hiện nay, giữa các dân tộc còn có sự chênh lệch khá lớn về trình đ ộ phát triển kinh tế, v ă n hoá, xã hội. 27 3.2. Chính sách dân tộc của Đảng và Nhà n ư ớc ta C Ơ SỞ: Quan đ iểm, nội dung chính sách dân tộc của Đảng và Nhà n ư ớc ta Đặc đ iểm vấn đ ề dân tộc ở n ư ớc ta C ươ ng lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác – lênin T ư t ư ởng Hồ Chí Minh về vấn đ ề dân tộc 28 T ư t ư ởng Hồ Chí Minh Đoàn kết dân tộc N ư ớc Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, đ ồng bào các dân tộc đ ều là anh em ruột thịt, là con cháu một nhà, th ươ ng yêu đ oàn kết giúp đ ỡ nhau là nghĩa vụ thiêng liêng của các dân tộc. Đoàn kết, đ oàn kết, đ ại đ oàn kết. Thành công, thành công, đ ại thành công 29 Quan đ iểm của Đảng Cộng sản Việt Nam Vấn đ ề dân tộc và đ oàn kết các dân tộc có vị trí chiến l ư ợc lâu dài trong sự nghiệp cách mạng n ư ớc ta. Các dân tộc trong đ ại gia đ ình các dân tộc Việt Nam bình đ ẳng, đ oàn kết, tôn trọng và giúp đ ỡ nhau cùng tiến bộ, cùng nhau thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đ ại hoá đ ất n ư ớc,xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. ( Đảng Cộng sản Việt Nam, V ă n kiện Đại hội đ ại biểu toàn quốc lần thứ X,Nxb CTQG, HN, 121). 30 Phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần. Tôn trọng lợi ích , truyền thống v ă n hoá, ngôn ngữ, tập quán, tín ng ư ỡng của đ ồng bào các dân tộc. Phát huy truyền thống đ oàn kết, đ ấu tranh kiên c ư ờng của các dân tộc. Đào tạo đ ội ngũ cán bộ ng ư ời dân tộc, có chính sách đ ối với cán bộ công tác vùng dân tộc. T ă ng c ư ờng đ ầu t ư phát triển giao thông, giáo dục, y tế cho ng ư ời dân tộc. Phát triển nâng cao đ ời sống v ă n hoá tinh thần, trình đ ộ dân trí cho đ ồng bào các dân tộc Chính sách dân tộc của Đảng và Nhà n ư ớc ta hiện nay Nội dung chính sách dân tộc của Đảng và Nhà n ư ớc ta hiện nay 31 CẢM Ơ N SỰ THEO DÕI CỦA CÁC BẠN!
File đính kèm:
bai_giang_chu_nghia_xa_hoi_khoa_hoc_chuong_10_van_de_dan_toc.ppt